home

Σύντομη Περιγραφή

Το πρόγραμμα «Ψηφιακή Κρήτη: Μεσογειακές Πολιτισμικές Διαδρομές» υλοποιήθηκε στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας» (Παιδεία και Πολιτισμός: Τεκμηρίωση, αξιοποίηση και ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού) (www.infosociety.gr) του 3ου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. To έργο συνεχίστηκε με το πρόγραμμα «Επέκτασης και Αναβάθμισης της Ψηφιακής Κρήτης» που χρηματοδοτήθηκε από το ίδιο πλαίσιο. Στόχος του έργου είναι η δημιουργία μιας γεωγραφικής και θεματικής μονάδας τεκμηρίωσης για την Κρήτη, καθώς και η ψηφιακή ανάπτυξη της πρωτότυπης συλλογής πολιτισμικών πληροφοριών του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών/Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας. Συγκεκριμένα, το έργο αφορά τη δημιουργία ενός πολιτισμικού πληροφοριακού συστήματος για την ανάδειξη σε ψηφιακή μορφή και διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κρήτης, από την προϊστορική εποχή μέχρι τους νεότερους και σύγχρονους χρόνους.

Η Ψηφιακή Κρήτη αποτελείται από τα ακόλουθα πληροφοριακά συστήματα:

Τα παραπάνω έχουν δημιουργήσει μία Ψηφιακή Μονάδα Τεκμηρίωσης στην οποία έχει εγκατασταθεί ένα ολοκληρωμένο πολιτισμικό πληροφοριακό σύστημα για την Κρήτη, που συγκεντρώνει σε έναν ενιαίο σταθερό και διαδικτυακό κόμβο πολλαπλούς τομείς πολιτισμικού ενδιαφέροντος (όπως Αρχαιολογία, Ιστορία, Τέχνη, κ.α.) σε μία διαχρονική βάση. Τόσο η ηλεκτρονική τράπεζα πληροφοριών, όσο και τα αντίστοιχα χαρτογραφικά προϊόντα, είναι επίσης διαθέσιμα από ειδικό Ιnfokiosk και τερματικά στο Ι.Μ.Σ., αλλά και από ειδικά σχεδιασμένη ιστοσελίδα στο διαδίκτυο.  Στα τερματικά που βρίσκονται στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης σε ακόμα περισσότερες πληροφορίες.  Το συγκεκριμένο έργο απευθύνεται στην ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, αλλά και στο ευρύτερο κοινό.

1. Αρχαιολογικός 'Ατλαντας της Κρήτης
 Γενικές Πληροφορίες
 Ομάδα Εργασίας ΙΜΣ - ΙΤΕ
 Περιβαλλοντική Επικινδυνότητα
 Περιβαλλοντικά Στοιχεία
 Στατιστικά Στοιχεία
 Πληθυσμιακά Στοιχεία
 Κλιματολογικά Στοιχεία
 Τοπογραφικά Στοιχεία
 Χρονολογικό Σχήμα
 Αποδελτίωση Αναφορών και Βιβλιογραφίας
 Topographic Mapping through GPS
 Δορυφορικές Εικόνες
 Γεωλογικά Στοιχεία
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ο Ψηφιακός Αρχαιολογικός 'Ατλας της Κρήτης, υλοποιήθηκε από το Εργαστήριο Γεωφυσικής Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης & Αρχαιοπεριβάλλοντος του Ι.Μ.Σ., και αποτελεί συνέχιση του προγράμματος «Ψηφιακός Αρχαιολογικός Χάρτης Λασιθίου». Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος Ψηφιακή Κρήτη και περιλαμβάνει μία βάση δεδομένων όλων των αρχαιολογικών και ιστορικών θέσεων της Κρήτης. Η γεωγραφική βάση δεδομένων περιλαμβάνει ακριβείς συντεταγμένες των θέσεων, περιβαλλοντικές πληροφορίες και συνοπτικό κατάλογο των σημαντικότερων ευρημάτων. Το υπόβαθρο του ηλεκτρονικού χάρτη αποτελείται από δορυφορικές απεικονίσεις της περιοχής, ψηφιοποιημένους τοπογραφικούς, γεωλογικούς, περιβαλλοντικούς χάρτες και θεματικούς χάρτες των σημαντικότερων νεότερων οικισμών και πόλεων. Οι αρχαιολογικές πληροφορίες συλλέχθησαν κυρίως μέσω της αποδελτίωσης επιστημονικών περιοδικών και συγγραμμάτων, ενώ ουσιαστικής σημασίας ήταν η συνεισφορά τόσο μεμονωμένων ερευνητών όσο και του τοπικού πληθυσμού, ο οποίος βοήθησε με ιδιαίτερο ζήλο στην προσπάθεια εντοπισμού των θέσεων που έγινε από δορυφορικές εικόνες, αεροφωτογραφίες, ψηφιοποιήσεις χαρτών ή και επιτόπιες έρευνες. Πάνω από 5.500 θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος έχουν εγγραφεί στην βάση πληροφοριών, ενώ πολλές από αυτές έχουν χαρτογραφηθεί και παρουσιάζονται στις αντίστοιχες χαρτογραφικές εφαρμογές (WEB_GIS). Επίσης, συμπεριλαμβάνεται μία εφαρμογή VRML για εικονική πλοήγηση στο τρισδιάστατο μοντέλο της Κρήτης, ένας κατάλογος των μουσείων και εκθεσιακών κέντρων, καθώς επίσης και σύντομες συνεντεύξεις από ερευνητές που ασχολούνται με τον πολιτισμό και την αρχαιολογία. Τόσο η ηλεκτρονική τράπεζα πληροφοριών, όσο και τα αντίστοιχα χαρτογραφικά προϊόντα, είναι διαθέσιμα από ειδικό Ιnfokiosk και τερματικά στο Ι.Μ.Σ., αλλά και από ειδικά σχεδιασμένη ιστοσελίδα στο διαδίκτυο. Η προσπάθεια αυτή αναμένεται να αποτελέσει ένα κομβικό σημείο για φοιτητές και ερευνητές που ασχολούνται με τον πολιτισμό της Κρήτης. Συγχρόνως, το πρόγραμμα αποσκοπεί στην καλύτερη κατανόηση του πολιτισμικού τοπίου και την στενότερη επαφή των αρχαιολογιών θέσεων με το ευρύτερο κοινό. Στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία ενός υποβάθρου το οποίο θα συνεχίσει να εμπλουτίζεται με αρχαιολογικές πληροφορίες σε σχέση με την Κρήτη. Πιστεύουμε ότι η προσπάθεια αυτή συμβάλλει σημαντικά στην προώθηση ζητημάτων που αφορούν στην αρχαιολογική έρευνα στην Κρήτη, στην ανταλλαγή εμπειρίας και στη διάχυση των ιδεών.

ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΜΣ - ΙΤΕ

Eπιστημονικός Υπεύθυνος
Dr. Απόστολος Σαρρής, Phd, MA, MSc, BA

Αποδελτίωση - Επιμέλεια κειμένων - Αποτυπώσεις θέσεων
Eλένη Περάκη, ΜΑ, ΒΑ
Νεκταρία Χετζογιαννάκη, ΜΑ, ΒΑ
Μαρία Ηλβανίδου, ΜΑ, ΒΑ
Dr. Ευαγγελία Καρίμαλη, PhD., BA
Κατερίνα Κουριάτη, ΜΑ, ΒΑ
Μαριάννα Κατηφόρη, ΜΑ, ΒΑ
Ευαγγελία Κάππα, ΜΑ, ΒΑ
Κατερίνα Αθανασάκη, ΜΑ, ΒΑ
Gemma Marakas, ΒΑ

Χαρτογραφικά Προϊόντα & Αποτυπώσεις θέσεων
Βασίλης Τρίγκας, ΒΑ
Νίκος Παπαδόπουλος, PhD, ΜΑ, ΒΑ
Μαριλένα Κοκκινάκη, ΒΑ, ΜΑ
Γεωργία Κακουλάκη, ΒΑ
Παρασκευή Σεφέρου, ΒΑ

Βάσεις Πληροφοριών
Γιώργος Παπαδάκης, ΒΑ
Μιχάλης Παπάζογλου, ΜΑ, ΒΑ
Άρης Κυδωνάκης, ΒΑ

Μετάφραση υλικού
Sandy Mc Gilvrey

Συγχρόνως θα πρέπει να μνημονευτεί η συνεισφορά της ομάδας εργασίας που συμμετείχε στο έργο «Ψηφιακός Χάρτης Λασιθίου», ενώ θα πρέπει επίσης να σημειωθεί και η βοήθεια πολλών άλλων που βοήθησαν στις εργασίες πεδίου για τον εντοπισμό των αρχαιολογικών θέσεων.  Τέλος, κάποια από τα υπόβαθρα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν στον Αρχαιολογικό Ατλαντα της Κρήτης έγιναν στα πλαίσια του προγράμματος ΕΜΕΡΙC I.



ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

         Στα χαρτογραφικά προϊόντα του Αρχαιολογικού 'Ατλαντα της Κρήτης, συμπεριλαμβάνονται υπόβαθρα σχετικά με την περιβαλλοντική επικινδυνότητα των αρχαιολογικών θέσεων.  Τα προϊόντα αυτά είναι η αποτύπωση της σεισμικής δραστηριότητας της περιοχής της Κρήτης (όπως έχει καταγραφεί από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), ένα χαρτογραφικό μοντέλο επικινδυνότητας κατολισθήσεων και ένα χαρτογραφικό μοντέλο επικινδυνότητας αγροτικών πυρκαγιών.  Συγχρόνως, υπάρχουν χάρτες που αποτυπώνουν την επαναληψιμότητα αγροτικών πυρκαγιών και το μέγεθος της συνολικής καμμένης έκτασης ανά πυρκαγιά.
         Πιο συγκεκριμένα, τα σεισμολογικά στοιχεία συλλέχθηκαν από την ιστοσελίδα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και αφορούν ιστορικά στοιχεία καθώς και πρόσφατα γεγονότα σεισμικής δραστηριότητας που επεκτείνονται μέχρι τον Μάιο του 2005.  Τα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί επικεντρώνονται γύρω από την περιοχή της Κρήτης. Στους χάρτες εμφανίζονται τόσο τα επίκεντρα των σεισμών μεγέθους πάνω από 4R, καθώς επίσης και η πυκνότητα των αντίστοιχων επικέντρων.
         Για το μοντέλο της επικινδυνότητας των κατολισθήσεων έγινε συνδυασμός των παραμέτρων του ενοποιημένου γεωλογικού χάρτη της Κρήτης, της υδρολιθολογίας, της κλίσης του εδάφους, του μέσου όρου βροχόπτωσης & της παρουσίας ή απουσίας ρηγμάτων σε ακτίνα έως κι ένα χιλιόμετρο από την εκάστοτε εξεταζόμενη περιοχή. Το μοντέλο βασίστηκε σε χωρικές αναλύσεις μέσω των GIS κάνοντας χρήση συντελεστών βαρύτητας.
         Η εκτίμηση επικινδυνότητας για πυρκαγιές βλάστησης βασίστηκε σε μη τυποποιημένη (informal) ταξινόμηση του κινδύνου που προέκυπτε από αξιολόγηση συγκεκριμένων κριτηρίων στα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται κριτήρια που αφορούν ανθρωπογενείς δραστηριότητες και που επηρεάζουν τη συχνότητα και την έκταση των πυρκαγιών βλάστησης. Το αποτέλεσμα της μη τυποποιημένης ταξινόμησης του κινδύνου χρησιμοποιήθηκε για την ψηφιακή επεξεργασία δορυφορικής εικόνας LANDSAT 5 TM του 1999 με τελικό στόχο την χωρική αποτύπωση της επικινδυνότητας..  Για την εκτίμηση επικινδυνότητας πυρκαγιών βλάστησης σε συγκεκριμένες θέσεις εκπαίδευσης χρησιμοποιήθηκαν σε μη τυποποιημένη ταξινόμηση η ανακλαστικότητα της βλάστησης στο εγγύς υπέρυθρο από 0,76 - 0,90μm, ο τύπος του ενδιαιτήματος με βάση το αποτέλεσμα της χαρτογράφησης, η ευφλεκτικότητα των κυρίαρχων ειδών με βάση βιβλιογραφικές αναφορές, τα ιστορικά δεδομένα πυρκαγιών και το ανάγλυφο της περιοχής.  Το αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής χρησιμοποιήθηκε για την καθοδηγούμενη αντικειμενοστρεφή ταξινόμηση των δορυφορικών εικόνων του Landsat.



ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Τα περιβαλλοντικά στοιχεία περιλαμβάνουν τις χαρακτηρισμένες περιοχές του NATURA, καθώς και ψηφιοποιημένους χάρτες χρήσης γης και γεοϊκανότητας του Υπουργείου Γεωργίας / Διεύθυνση Δασών.

Οι χάρτες Γαιοϊκανότητας περιλαμβάνουν τα ακόλουθα πεδία:

Categories

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΥΞΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ

Category 1

Γαίες χωρίς περιορισμούς για την αύξηση οικονομικών δασών (%)

Category 2

Γαίες με ελαφρούς περιορισμούς για την αύξηση οικονομικών δασών (%)

Category 3

Γαίες με μέτριους περιορισμούς για την αύξηση οικονομικών δασών (%)

Category 4

Γαίες με έντονους περιορισμούς για την αύξηση οικονομικών δασών (%)

Category 5

Γαίες με ισχυρούς περιορισμούς για την αύξηση οικονομικών δασών (%)

           Οι χάρτες Γαιών περιλαμβάνουν τα ακόλουθα πεδία:

Code

Κωδικοποίηση χαρτών Γαιών

Επιμέρους Κωδικοποίηση

Κωδικοποίηση χαρτών Γαιών

Surf_geol1

Surf_geol2

Mητρικό υλικό 1

Μητρικό υλικό 2

T

Τριτογενείς αποθέσεις

C

Σκληροί ασβεστόλιθοι

A

Αλλούβια

X

Σχιστόλιθοι

Physiogr1

Physiogr2

Φυσιογραφία 1

Φυσιογραφία 2

0

Επίπεδη επιφάνεια

1

Απότομες κορυφές

2

Απότομες πλαγιές

3

Αποστρογγυλωμένες κορυφές

4

Επάνω μέρος κλιτύων

5

Μέσο μέρος κλιτύων

6

Αναβαθμοί

7

Κάτω μέρος κλιτύων

8

Ανοικτή κοιλάδα

9

Κλειστή κοιλάδα

Soil_depth

Βάθος εδάφους

1

Βαθύ

2

Βαθύ και αβαθές

3

Βαθύ και βράχος

4

Αβαθές και βαθύ

5

Αβαθές

6

Αβαθές και βράχος

7

Βράχος και βαθύ

8

Βράχος και αβαθές

9

Βράχος

Erosion

Διάβρωση (Χαραδρωτική)

1

Καμία

2

Καμία και μέτρια

3

Καμία και έντονη

4

Μέτρια και καμία

5

Μέτρια

6

Μέτρια και έντονη

7

Έντονη και καμία

8

Έντονη και μέτρια

9

Έντονη

Slope

Κλίσεις Επιφάνειας

1

Ελαφρές

2

Ελαφρές και μέτριες

3

Ελαφρές και απότομες

4

Μέτριες και ελαφρές

5

Μέτριες

6

Μέτριες και απότομες

7

Απότομες και ελαφρές

8

Απότομες και μέτριες

9

Απότομες

Land region

Οικολογική Περιοχή

G

Ζώνη αειφύλλων πλατυφύλλων

Artif_veg

Βαθμός Ανθρωπογενούς επίδρασης στη βλάστηση

1

Ασθενής

2

Μέτριος

3

Έντονος

4

Γυμνή απο βλάστηση έκταση

5

Χορτολίβαδα

6

Φρύγανα

7

Καλλιεργημένη έκταση

Aspect

Εκθέσεις

BB

Βόρειες

BN

Βόρειες και νότιες

QQ

Ποικίλες

NB

Νότιες και βόρειες

NN

Νότιες

EE

Επίπεδα

EB

Επίπεδα και βόρειες

EN

Επίπεδα και νότιες

BE

Βόρειες και επίπεδα

NE

Νότιες και επίπεδα

QE

Ποικίλες και επίπεδα

EQ

Επίπεδα και ποικίλες

Kωδικοποίηση: (Μητρικό υλικό και φυσιογραφία)-Βάθος εδάφους/Διάβρωση/Κλίσεις επιφανείας-Serial number-(Oικολογική περιοχή+Βαθμός ανθρωπογενούς επίδρασης στη βλάστηση)-Εκθέσεις

Το serial number (κωδικός αριθμός) αναφέρεται στη κάρτα της χαρτογραφικής μονάδας που περιγράφει την κατανομή των τύπων γης

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

      Ανάμεσα στις επιλογές που υπάρχουν στον Αρχαιολογικό 'Ατλαντα της Κρήτης συμπεριλαμβάνεται η στατιστική ανάλυση των αρχαιολογικών θέσεων της βάσης πληροφοριών με βάση συγκεκριμένα κριτήρια.  Οι στατιστικές αναλύσεις αναφέρονται στα ακόλουθα:

  • Ποσοστά κηρυγμένων αρχαιολογικών θέσεων
  • Ποσοστά τοπογραφικής αποτύπωσης αρχαιολογικών θέσεων (GPS, ψηφιοποίηση, χωρίς τοπογραφική αποτύπωση)
  • Ερευνητική Μεθοδολογία (Αρχαιο-περιβαλλοντικές Μελέτες, Ανασκαφική Έρευνα, Επιφανειακή Έρευνα, Γεωφυσική Έρευνα)
  • Αρχαιολογικές θέσεις ανά Δήμο και ανά ΟΤΑ
  • Αρχαιολογικές θέσεις ανά χρονολογία χρήσης
  • Αρχαιολογικές θέσεις ανά κατηγορία χρήσης

 



ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

      Στους χάρτες των πληθυσμιακών στοιχείων έχει γίνει υπέρθεση των χαρτών της κατανομής των αρχαιολογικών θέσεων της Κρήτης σε χάρτες που αποτυπώνουν τα νεώτερα χωριά και πόλεις, καθώς και τα πληθυσμιακά στοιχεία των ΟΤΑ για τα έτη 1913, 1920, 1928, 1940, 1951, 1961, 1971, 1981, 1991 και 2001.  Σε κάθε ΟΤΑ περιλαμβάνεται και ο αριθμός των χωριών και πόλεων που αντιστοιχούν σε αυτά.

 



ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

            Τα κλιματολογικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους αντίστοιχους θεματικούς χάρτες του Αρχαιολογικού 'Ατλαντα της Κρήτης αποτυπώνουν την μέση μηνιαία βροχόπτωση για τις περιόδους 1990-2000 (περίοδος 1990) και 2000-2005 (2000), καθώς και την μέση μηνιαία θερμοκρασία για το έτος 2000.  Οι χάρτες αποτελούν το αποτέλεσμα τεχνικών παρεμβολής δεδομένων από 65 μετεωρολογικούς σταθμούς της ΕΜΥ και της ΥΕΒ.

 



ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Οι τοπογραφικοί χάρτες της Κρήτης περιλαμβάνουν στοιχεία από τα τοπογραφικά διαγράμματα της Γ.Υ.Σ., καθώς και γεωμορφολογικά στοιχεία που προέρχονται από το στερεοσκοπικές εικόνες του δορυφόρου SPOT.
Τα τοπογραφικά στοιχεία περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τους 4 νομούς της Κρήτης (Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο και Λασίθι). Ανάμεσα στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται οι πόλεις και τα χωριά, το πρωτεύον και δευτερεύον οδικό δίκτυο, λατομεία, λίμνες και ποτάμια και οι ισοϋψείς. Συγχρόνως, οι στερεοσκοπικές εικόνες SPOT χρησιμοποιήθηκαν για την δημιουργία του Ψηφιακού Μοντέλου Εδάφους (DEM) καθώς και των χαρτών κλίσης, προσανατολισμού και φωτοσκίασης.
Οι τοπογραφικοί χάρτες 1:50.000 της Γ.Υ.Σ. που καλύπτουν την περιφέρεια της Κρήτης αποτελούνται από τα ακόλουθα φύλλα:

Τοπογραφικοί Χάρτες Κρήτης


'Αγιος Νικόλαος (Κρήτης)

Ηράκλειον

Παλαίκαστρον

Αντισκάριον

Ιεράπετρα

Παλαιόχωρα

'Ανω Βιάννος

Καστέλλιον (Κίσαμος)

Πέραμα

Ανώγεια

Κάτω Χωρίον

Περιβόλια

Αχεντριάς

Μέλαμπες

Ρέθυμνον

Βατόλακκος

Μοχός

Σέλλια

Βρύσαι

Νήσοι Διονυσάδες

Σητεία

Επάνω Αρχάναι

Νήσος Γαύδος

Τυμπάκιον

Χανιά



ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΗΜΑ

Παλαιολιθική

Αρχαιότερη Παλαιολιθική

Μέση Παλαιολιθική

Ανώτερη Παλαιολιθική

Μεσολιθική

Πρώϊμη Μεσολιθική

Μέση Μεσολιθική

Ύστερη Μεσολιθική

Νεολιθική

Αρχαιότερη Νεολιθική

Μέση Νεολιθική

Νεώτερη Νεολιθική

Τελική Νεολιθική

Μινωϊκή

Πρώϊμη Μινωική

(Πρωτομινωική)

ΠΜ Ι

Προ-ανακτορική

Ανακτορική

ΠΜ ΙΙ

ΠΜ ΙΙΙ

Μέση Μινωική

(Μεσομινωική)

ΜΜ ΙΑ

Παλαιο-ανακτορική

ΜΜ ΙΒ

ΜΜ ΙΙΑ

ΜΜ ΙΙΒ

ΜΜ ΙΙΙΑ

Νεο-ανακτορική

ΜΜ ΙΙΙΒ

Ύστερη Μινωική

(Υστερομινωική)

Mυκηναϊκή

Μυκηναϊκή Ι - ΥΕλλαδική Ι

ΥΜ ΙΑ

ΥΜ ΙB

Μυκηναϊκή ΙΙ-ΙΙΙΑ, ΥΕλλαδική ΙΙ-ΙΙΙΑ

ΥΜ ΙΙ

Μυκηναϊκή ΙΙΙΒ-Γ, ΥΕλλαδική ΙΙΙΒ-Γ

ΥΜ ΙΙΙΑ

Μετα-ανακτορική

ΥΜ ΙΙΙΒ

ΥΜ ΙΙΙΓ

Υπομινωϊκή - Σκοτεινοί Χρόνοι / Πρωτογεωμετρική

Υπομυκηναϊκή

Γεωμετρική

Πρώϊμη Γεωμετρική

Aνατολίζουσα

Μέση Γεωμετρική

Ύστερη Γεωμετρική

Αρχαϊκή

Κλασική

Ελληνιστική

Ελληνορωμαϊκή

Ρωμαϊκή

Ύστερη Ρωμαϊκή

Παλαιοχριστιανική

Βυζαντινή

Α΄ Βυζαντινή περίοδος

Αραβοκρατία

Β΄ Βυζαντινή περίοδος

Ενετική

ΟΘωμανική

Πρώϊμη ΟΘωμανική

Ύστερη ΟΘωμανική

Νεώτεροι χρόνοι

Ιστορικοί χρόνοι

Αδιευκρίνιστη περίοδος



ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Οι πληροφορίες που συνοδεύουν την βάση αρχαιολογικών πληροφοριών του Αρχαιολογικού 'Ατλαντα της Κρήτης προέρχονται από ελληνικά και ξενόγλωσσα περιοδικά και βιβλία. Έμφαση δόθηκε στις αρχαιολογικές θέσεις των προϊστορικών έως και των ρωμαϊκών χρόνων, ενώ καταχωρήθηκε και σημαντικός αριθμός θέσεων μεταγενέστερων χρονικών περιόδων.

Για την κάθε αρχαιολογική θέση καταχωρούνται οι παρακάτω πληροφορίες (στο βαθμό που αυτές είναι διαθέσιμες):

  • Τοπωνύμιο/α
  • Εγγύτερο χωριό
  • Νομός / δήμος / επαρχία
  • Κατάσταση προστασίας (κήρυξη ΦΕΚ, Υ.Α., διατήρηση, φύλαξη, συντήρηση,              παράνομη χρήση του χώρου κλπ.)
  • Διαστάσεις της αρχαιολογικής θέσης
  • Πληροφορίες για το σημερινό περιβάλλον
  • Χρονική φάση χρήσης και τεκμηρίωση χρονολόγησης. Στο πεδίο αυτό καταχωρούνται πληροφορίες που αφορούν στην κατηγορία/τύπο χρήσης των θέσεων ανά χρονική περίοδο, καθώς και στο αντίστοιχο τοπωνύμιο της περιοχής και τις δευτερεύουσες ονομασίες.
  • Γενικές πληροφορίες ανασκαφικής έρευνας (σωστική, δοκιμαστική, συστηματική)
  • Γενικές πληροφορίες επιφανειακής έρευνας (συστηματική, μη-συστηματική)
  • Όνομα ανασκαφέα /ερευνητή
  • Χρονολογία/ες ανασκαφικής /επιφανειακής έρευνας
  • Γενικές πληροφορίες γεωφυσικής έρευνας, αρχαιο-περιβαλλοντικών μελετών, φορέα/έων υλοποίησης, ερευνητή/ών και έτους/η έρευνας.
  • Γενικές παρατηρήσεις οι οποίες στηρίζονται στις βιβλιογραφικές παραπομπές που έως σήμερα έχουν αποδελτιωθεί, προκειμένου για δοθεί στον αναγνώστη μια συνοπτική εικόνα της χωροθέτησης, διάρθρωσης και χρήσης του αρχαιολογικού χώρου στο πέρασμα του χρόνου.
  • Βιβλιογραφικές παραπομπές από διεθνή περιοδικά, μονογραφίες, συλλογικούς τόμους και αυτοτελή βιβλία.
  • Συγχρόνως, στη βάση αρχαιολογικών πληροφοριών περιλαμβάνεται φωτογραφικό υλικό και σχέδια. 
  • Σε λίγες περιπτώσεις, υπάρχουν video με παρουσίαση των εκάστοτε ερευνητών.

Τα παραπάνω στοιχεία είναι προσβάσιμα στο σύνολό τους, μόνο στην περίπτωση που έχει πραγματοποιηθεί συστηματική έρευνα στο χώρο και τα αποτελέσματά αυτής έχουν δημοσιευθεί από τους ερευνητές.  Για αρκετές θέσεις, όπως για εκείνες που: α) έχουν υποβληθεί μόνο σε επιφανειακή έρευνα και όχι και σε ανασκαφική β) δεν έχει προχωρήσει αρκετά η ανασκαφική έρευνα και γ) δεν έχει δημοσιευθεί η μελέτη της κεραμικής ή άλλων ευρημάτων και αρχιτεκτονικών δομών, ορισμένα ειδικά θέματα δεν είναι δυνατόν να συμπληρωθούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις καταχωρείται μία γενική χρονολόγηση (π.χ. ΥΜ αντί ΥΜ ΙΙΙΓ) και κατηγορία (π.χ. αρχαιολογική θέση αντί για οικισμός / χωριό / πόλη κ.τ.λ.) ή σημειώνεται ότι τα μέχρι τώρα στοιχεία δεν επαρκούν για τη συμπλήρωση των αντίστοιχων πεδίων.

Τέλος, ας σημειωθεί ότι η βάση των αρχαιολογικών πληροφοριών περιέχει μεγάλο αριθμό αρχαιολογικών θέσεων πληροφορίες αναφορικά με τη χωροθέτηση, τη χρονολογική τους φάση και την κατηγορία τους. Τα δεδομένα αυτά είναι προσβάσιμα μόνο στις εγκαταστάσεις του ΙΜΣ, ενώ η πρόσβαση στα δεδομένα μέσω διαδικτύου θα είναι εφικτή μετά από τη δημοσίευσή τους από τους αντίστοιχους ερευνητές.

Ορισμένες φορές, οι ερμηνείες των μελετητών ως προς το χώρο και το χρόνο διίστανται, ιδιαίτερα για τις θέσεις που δεν έχουν ανασκαφεί και μελετηθεί συστηματικά. Για παράδειγμα, η ίδια δομή χαρακτηρίζεται ή χρονολογείται διαφορετικά από διαφορετικούς ερευνητές (π.χ., αγροικία ή μεμονωμένη οικία, ΥΜΙΑ ή ΥΜΙΒ). Στα σχόλια, σημειώνονται οι διαφορετικές απόψεις, επισημαίνοντας τα ονόματα και τα επιχειρήματα των μελετητών.

Για την ικανοποίηση των αναγκών του προγράμματος αποδελτιώθηκε μεγάλο μέρος ελληνικών και ξενόγλωσσων περιοδικών, καθώς και μεμονωμένες μελέτες και άρθρα, τα οποία αναφέρονται σε αρχαιολογικές θέσεις, οικισμούς, αγροτικές οικίες, εργαστηριακούς χώρους, νεκροταφεία, σπήλαια, παρατηρητήρια, λατρευτικές θέσεις, δρόμους, της ανατολικής Κρήτης κυρίως από την Νεολιθική έως και την  Ρωμαϊκή περίοδο.



TOPOGRAPHIC MAPPING THROUGH GPS

            The use of accurately defined coordinates of sites is very important in a Geographic Information System, in order to be used for the necessary geometric corrections and transformation of all data in a common reference system.

            By the term "coordinates" we mean the geodetic longitude, the angle between a reference plane and a plane passing through the point, both planes being perpendicular to the equatorial plane, and the geodetic latitude, the angle from the equatorial plane to the vertical direction of a line normal to the reference ellipsoid.

The most up-to-date way of plotting and specifying the coordinates of a site, so as its height, is by using a Global Positioning System, usually referred as GPS. In order to provide a global positioning capability, a number of 21 satellites (plus 3 substitutes), evenly spaced in six circular 12-hour orbits inclined 55o to the equator plane, are employed. In any event, the planned constellation will provide a minimum of four satellites in good geometric position, 24 hours per day anywhere on earth. Depending on the selected elevation angle, there can often be more than the minimum number of satellites available, which can reach the number of 10.

The point positioning is performed in a specific way. Let's consider the satellites frozen in space at a given instant. The space coordinates relative to the centre of the earth of each satellite can be computed from the ephimeris broadcast by the satellite. If the ground receiver, defined by the geocentric position vector , could employ a clock that was set precisely to the GPS system time, the true distance or range to each satellite could be accurately measured. Thus, we could determine the distance of the receiver from the center of the earth by solving the equation  (fig.1). 

Figure 1  Principle of satellite positioning (fig 1.1, p.5, Hofmann-Wellen et al., Global Positioning System : Theory and Practice, N.York 1993)

            Modern GPS receivers apply a slightly different technique. They typically use a clock, set approximately to GPS time. Thus an offset from the true GPS time exists, which we can overcome by measuring four distances to four satellites (simultaneously).  These distances are called pseudoranges R since they are the true range plus (or minus) a small extra distance  resulting from the receiver clock error or bias δ.

            A simple model for the pseudorange is , with c being the velocity of the light.

The point position can be solved by resection as before except we now need four pseudoranges to solve for the four unknowns (these are the three coordinates latitude, longitude, height and the clock bias). The range error  could be eliminated in advance by taking the difference between the pseudoranges measured from one site to two satellites or two different positions of one satellite.

            Thus, one can conclude that the accuracy of the position determined using a single receiver is affected by the following factors :

  • Accuracy of each satellite's position
  • Accuracy of the pseudorange measurement
  • Geometry

            The number of advantages by GPS positioning is large :

  • No visual contact between the observation stations is necessary, in opposition to other topographic methods,
  • The coordinates are recorded in a global reference system, independent of local reference datums,
  • Measurements do not depend on weather conditions and can be conducted all day long,
  • The positioning is done with accuracy and quickness,
  • The positioning is three-dimensional.

   However there are also some disadvantages:

  • The receivers can't be used in subterranean working or under trees, because there is not visual contact with the satellites,
  • Usually the results, being in the global reference system, have to be transformed in the local datums,
  • The GPS elevations aren't orthometric, which means they aren't measured from the surface of the sea,
  • The cost of the receivers is high, for a moderate user,
  • Training and experience is required in order to use the receivers.

          As mentioned before, the full constellation provides a global coverage, with 4 to 8 satellites for each point position. This is achieved with an almost circular orbit in an approximately 20200km height from the earth surface and a period of 12 hours. Because of their height, we can observe simultaneously a large number of satellites. Usually the satellites are observed in a specific vertical angle over the receiver's antenna, an angle which is referred as a "mask angle" and is usually set in 15o. The reason of using a mask angle is that tropospheric effects on the signal propagation are especially unpredictable for altitudes within the mask region.

The GPS satellites provide a platform for radio receivers, atomic clocks, computers and various ancillary equipments used to operate the system. The electronic equipment of each satellite allows the user to measure a pseudorange R to the satellite and each satellite broadcasts a signal, which allows the user to determine the spatial position  of the satellite for arbitrary instants. The auxiliary equipment of each satellite, among others, consists of two 7m2 solar panels for power supply and a propulsion system that enables orbit adjustments and stability control.

   Satellite categories

            There are four satellite categories in use and a fifth programmed to develop and operate in the future: Block I, Block II, Block IIΑ, Block IIR, Block ΙΙΙ. The Block I (satellites no.1-11) satellites have been used from 1978 to 1985 and they were expected to have a lifetime of 4,5 years, a period that has been by far exceeded. The first Block II (satellites no.12-21) satellite was launched in 1989 with expected lifetime of 7,5 years. A significant difference between those two categories has to do with U.S.A. security. While the first category provides full access to the civilian users, some signals of the second are restricted. The second category's evolution is Block IIA (satellites no.22-40). A forth category (satellites no.41-60) replaced the second and third around 1995, with predicted lifetime 10 years and with higher accuracy clocks. Finally Block IIΙ (satellites no.61-ff.) satellites are planned to replace the existing ones around the year 2004.

   Satellite Signal

            The actual carrier broadcast by the satellite is a spread spectrum signal. The key to the system's accuracy is the fact that all signal components are precisely controlled by atomic clocks. For example, the Block II satellites have four on-board time standards, two rubidium and two caesium clocks. The frequency in which the satellites transmit is the fundamental L-band of 10.23MHz. From this fundamental frequency derive two signals, the L1 and L2 carrier waves generated by multiplying the fundamental frequency by 154 and 120, respectively, thus yielding L1 = 1575.42MHz and L2 = 1227.60MHz. The dual frequency are essential for eliminating the major source of error, the ionospheric refraction.

            The pseudoranges that are derived from measured travel time of the signal from each satellite to the receiver use two pseudorandom noise codes that are superimposed onto the two base carriers. The first code C/A-code (Coarse/Acquisition - code), which is available for civilian use, is on purpose omitted from the L2 frequency. This omission allows the U.S. government to control the information broadcast by the satellites and thus denies full system accuracy to nonmilitary users. 
The second code is the P-code (Precision - code) has been reserved for the U.S. military and other authorized users. The P-code is modulated on both carriers L1 and L2.

In addition to the two codes a data message is modulated onto the carriers comprising satellite ephemeris, ionospheric modeling coefficients, status information, system time and satellite clock bias.

There are basically two methods for denying civilian users the full use of the system: Selective Availability and Anti-Spoofing.

            The first method was introduced in 1990. The denial of accuracy has been accomplished by "dithering" the satellite clock frequency in a way that it prevents from accurately measuring instantaneous pseudoranges. This form mainly affects any one-receiver operation, while, when pseudoranges are differenced between two receivers, the dithering effect is largely eliminated.

The second method of accuracy denial is to truncate the transmitted message so that the coordinates of the satellites cannot be accurately computed. This can be done by a "turn off" of the P-code or by invoking an encrypted code (Y-code) denying access to all but authorized users.

Control Segment

            The main operational tasks of this segment are the tracking of the satellites for the orbit and clock determination and prediction modeling, time synchronization of the satellites, and upload of the data message to the satellites. This way the proper function of the satellites is ensured.

The master control station is located in Colorado Springs, U.S.A., while five monitors stations are situated in Hawaii, Colorado Springs, Ascension Island (South Atlantic Ocean), Diego Garcia (Indian Ocean) and Kwajalein (North Pacific Ocean). The monitor stations are responsible for information concerning the GPS time and Ephemerides.

User Segment

   The users are divided in two categories, military and civilian.

In the military user segment, even from the early days of the system's use, there were plans to incorporate a GPS receiver into virtually every major defense system. Every aircraft, ship, land vehicle, and even groups of infantry would have the appropriate GPS receiver to coordinate their military activities.

            In the civilian user segment GPS is used widely, as much in sea and air navigation, as in other applications, like those of airphotogrammetry and every land and geodetic control survey, as well as to archaeology.

Basic components of a GPS receiver

            A GPS system consists of 5 principal components: antenna, receiver, processor, input/output device and power supply.

   Antenna
Satellite signals are received via the antenna, which provides near hemispherical coverage. The shape of the antenna varies according to the application, for which is used. Thus a careful   selection is required in order to have optimum results.

   Receiver
Two basic receiver types exist today : (1) those that track both codes (C/A και P-code) and (2) those that only track C/A code. A number of variations exist to the main type, such as codeless receivers in L2 frequency.

Most receivers have multiple channels, whereby each channel tracks the transmission from a single satellite.

Navigation/Receiver Processor
A processor is generally required to control and command the receiver through its operational sequence. In some receivers the processor is embodied, whereas in others is autonomous.

Input/Output Device
This device is the interface between the GPS set and the user. There are two types: internal and external. The device allows the data input and controls the receiver status and the navigation parameters.

Power Supply
It can be either integral, external, or combination of the two. Alkaline or lithium batteries are used for integral use, while batteries or electricity can be used in external power supply.

            The types of receivers available at this time are quite a lot. The selection of the set depends on a number of parameters :

  • Provided accuracy in positioning,
  • Frequencies and codes of recording,
  • Capability of storing the recorded data, 
  • Device dimensions,
  • Energy consumption,
  • Shock and vibrations resistance,
  • Cost,
  • Temperature and humidity extremes, etc.

Recording and Mapping Techniques

 
Until some time ago, recording with a single GPS receiver provided accuracy of about 100m, because it only had the ability to use one frequency. After the recent release of the second frequency, it is estimated that the measurements will have an even better accuracy, even with only one receiver. However some applications demand even subcentimetre accuracy. Thus when referring to such measurements, we talk about measurements of the vector between two (or more) GPS instruments. This observation technique is called differential positioning. It involves placing a continuous tracking receiver at a fixed site of known position and using a second receiver for recording at the sites of interest.  Comparing computed pseudoranges with measured pseudoranges we can correct the data from the roving receiver through the data of the fixed site receiver.

            There are a number of variations in differential observation :

The observation technique in which both receivers involved remain fixed in position is called static positioning. The static method is the technique used since the  early GPS surveys and requires hours of recording. A variation of this technique is the rapid static positioning, in which one receiver remains fixed and records, while the other moves from point to point and records for a limited period of time.

A second technique in which one receiver remains fixed while the second receiver moves is called "kinematic" surveying. It is demonstrated that by this method a subcentimetre vector accuracy could be obtained, with a recording time of a few seconds. Like in the aforementioned technique, one receiver remains fixed while the second moves and records. A variation is the stop and go positioning, in which the first receiver remains fixed and the second records by moving and stopping at specified points for a short period of time.

While all of the above mentioned techniques require processing and corrections after the field work, there is a technique that provides corrections automatically by using transmitters to transmit the corrections of the pseudoranges of the fixed receiver to the roving receiver in order to improve its measurements of the pseudoranges. The technique is called real-time kinematic positioning.

GPS surveying of the archaeological sites of Crete.

Contacting a survey in order to take GPS measurements of archaeological sites, demands careful planning and organization.

            At first, a catalogue containing all the sites and important relevant information about their location was created. In addition, the approximate location of the sites was marked on the 1:50000 topographic maps, according to the location stated in the relevant bibliography.  It has also to be mentioned that data collected prior to this project by the Laboratory of Geophysical - Satellite Remote Sensing & Archaeo-environment (IMS/FORTH) were also incorporated to the data base.

            In every period, a team consisting of at least two trained persons was mobilized.  Different GPS sensors were used, including a Trimble receiver, 2 differential Ashtech Z12 Geodetic stations (sub-cm accuracy), a Leica GS20 (sub-m accuracy) and a Thales MobileMapper with ArcPAD (1-3m accuracy) were used.  In each case, the sensor type, accuracy and day of mapping was recorded.  For the case of Leica GS20, differential corrections were carried out through the available geodetic stations at the internet.  In the case of the differential receivers of Ashtech and Trimble, static differential positioning was chosen.  In all cases, measurements were conducted for a period of 2-10 minutes in each site.


GPS recording at Chalinomouri with an Ashtech receiver


GPS recording at the Kalamaki quarry with a Trimble receiver

            The selection of points to be recorded each time, varied according to the case. Where the archaeological remains were visible, an effort was made to take down the perimeter of the site, by recording a number of points. In cases where topographic plans of the site existed, distinctive points of the plans were recorded and assigned on the plans. In sites without surface relics, a couple of points were recorded in order to define the size of the place.  The same was done in caves, where just one point was recorded in their entrance, since the GPS could not record under shelters.

Besides the archaeological sites, a number of ground control points (GCPs) were recorded. The measurements were taken in places, which were visible in the airphotos and satellite images, in order to use them for georeference and for the conversion to the national coordinate system (EGSA'87).

Measurements of the sites were recorded in WGS'84 and they were later transformed to the EGSA'87 coordinate reference system. While the WGS'84 is the reference system used by the GPS units, the EGSA'87 is currently used by the National Cadastre of Greece. After the processing, the coordinates were exported and stored in an Excel file in order to be able to import them in the Geographic Information System and the accompanying database.

GPS recording at Nirou Chani, Herakleion with Leica GS20.

References

  • Hoffmann-Wellenhof - Lichtenegger - Collins, GPS : Theory and Practice, second edition, New York 1992.
  • Alfred Leick, GPS Satellite Surveying, U.S.A. 1990.
  • Elliott D. Kaplan (ed.), Understanding GPS Principles and Applications, Boston 1996.
  • Peter H. Dana, Global Positioning System Overview, The Geographer's Craft Project, Department of Geography, The University of Texas at Austin, 1999  
    στο www.colorado.edu/geography/gcraft/notes/gps/gps_f.html.

     

A collection of data concerning the orbit, velocity and geometric position of the satellites.



ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

         Δεδομένου ότι μία τυπική εικόνα του δορυφόρου Landsat καλύπτει περιοχή έκτασης 180km x 180km, χρειάστηκαν δύο (2) συνολικά εικόνες (ανά φασματικό κανάλι) για τη σύνθεση μίας εικόνας (μωσαϊκού) της ευρύτερης περιοχής της Κρήτης. Στον Αρχαιολογικό 'Ατλαντα της Κρήτης χρησιμοποιήθηκαν 2 εικόνες Landsat 7 με ημερομηνία λήψης 6/5/2003 για την κάλυψη της Δυτικής Κρήτης και 10/4/2002 για την κάλυψη της Ανατολικής Κρήτης.  Η χωρική ανάλυση των εικόνων είναι 30m ενώ καλύπτουν την ευρύτερη περιοχή του Ορατού (VIS), κοντινού υπέρυθρου (ΝΙR) και θερμικού υπέρυθρου (ΤhIR).  Oι συγκεκριμένες εικόνες έχουν νεφοκάλυψη 0%.  Στον Αρχαιολογικό 'Ατλαντα της Κρήτης, οι δορυφορικές εικόνες του Landsat χρησιμοποιήθηκαν ως υπόβαθρο για την χαρτογράφηση και την παρουσίαση της κατανομής των αρχαιολογικών θέσεων της Κρήτης.
         Με παρόμοιο τρόπο έγινε και η παρουσίαση των αρχαιολογικών θέσεων εντός του δομημένου περιβάλλοντος των αστικών κέντρων των 4 μεγάλων πόλεων της Κρήτης (Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο και 'Αγιος Νικόλαος).  Για τις πόλεις αυτές χρησιμοποιήθηκαν εικόνες από τον δορυφόρο Quickbird2 με ανάλυση 1m.
         Η γεωαναφορά των εικόνων Quickbird2 των μεγάλων πόλεων της Κρήτης έγινε από το Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης του ΕΜΠ στα πλαίσια του προγράμματος EMERIC/CRINNO.



ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

         Η αποτύπωση των αρχαιολογικών θέσεων της Κρήτης στο γεωλογικό υπόβαθρο περιλαμβάνει την παρουσίαση των εκτεταμένων, πιθανών και ορατών ρηγμάτων, την υδρολιθολογία της περιοχής μελέτης και έναν ενοποιημένο γεωλογικό χάρτη της Κρήτης. Η ταξινόμηση των ρηγμάτων σε βέβαια ενεργά, ενεργά, πιθανά ενεργά, ανενεργά/γεωλογικά, βασίστηκε ανάλογα με την δυνατότητα αυτών να σχετίζονται με σεισμική δραστηριότητα (πρόγραμμα EMERIC).  O ενοποιημένος γεωλογικός χάρτης δημιουργήθηκε για να αποφευχθούν προβλήματα ασυνεχειών και μή ταύτισης των γεωλογικών σχηματισμών που υπάρχουν στους χάρτες του ΙΓΜΕ.  Οι γενικές κατηγορίες που χρησιμοποιήθηκαν αναφέρονται στον παρακάτω πίνακα.

 

ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΚΩΔΙΚΟΣ

ΑΝΘΡΑΚΙΚΑΑΛΛΟΧΘΟΝΩΝΣΕΙΡΩΝ

K.m

ΑΝΘΡΑΚΙΚΑΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥΚΑΛΥΜΜΑΤΟΣΖΩΝΗΣΠΙΝΔΟΥ

K-E

ΑΝΘΡΑΚΙΚΑΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥΚΑΛΥΜΜΑΤΟΣΖΩΝΗΣΤΡΙΠΟΛΗΣ

K.k

ΑΝΘΡΑΚΙΚΑΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥΚΑΛΥΜΜΑΤΟΣΖΩΝΗΣΤΡΥΠΑΛΙΟΥ

T.br

ΕΝΟΤΗΤΑΠΛΑΚΩΔΩΝΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΩΝ

J-E

ΝΕΟΓΕΝΗ

Mk

ΝΕΟΓΕΝΗ

Mm.I

ΟΦΙΟΛΙΘΙΚΟΣΥΜΠΛΕΓΜΑΑΛΛΟΧΘΟΝΩΝΣΕΙΡΩΝ

o

ΤΕΤΑΡΤΟΓΕΝΗ

Q.al

ΦΛΥΣΧΗΣΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥΚΑΛΥΜΜΑΤΟΣΖΩΝΗΣΠΙΝΔΟΥ

fo

ΦΛΥΣΧΗΣΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥΚΑΛΥΜΜΑΤΟΣΖΩΝΗΣΤΡΙΠΟΛΗΣ

ft

ΦΛΥΣΧΟΕΙΔΗ - ΣΧΙΣΤΟΛΙΘΙΚΑ ΑΛΛΟΧΘΟΝΩΝ ΣΕΙΡΩΝ

f

ΦΥΛΛΙΤΙΚΗ-ΧΑΛΑΖΙΤΙΚΗΣΕΙΡΑ

Ph-T

            H παραπάνω ταξινόμηση προήλθε από την ενοποίηση των ακόλουθων γεωλογικών σχηματισμών των χαρτών του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ.Μ.Ε.)

A_A

ΚΩΔΙΚΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

1.

al

Alluvial

Alluvial deposits : loose sandy-clayed material, terra rossa with rounded and angular pebbles in small internal basins and eluvial mantle material

Pleistocene - Holocene

2.

al-c

Alluvial

Recent littoral deposits with gravels

Holocene

3.

al-c1

Alluvial

Recent littoral deposits with gravels

Holocene

4.

al-c2

Alluvial

Recent torrential deposits. Pebbles and sand

Holocene

5.

al-d

Alluvial

Recent littoral deposits with dunes

Holocene

6.

al-s

Alluvial

Recent littoral deposits with sand

Holocene

7.

al-sc

Alluvial

Colluvial deposits. Talus and slope fans debris

Holocene

8.

al-θ

Alluvial

Recent littoral deposits with dunes

Holocene

9.

Qal2

Alluvial

Alluvial deposits : loose loams, clays, sands and gravels.

Holocene

10.

qt2

Alluvial

Recents alluvial deposits : marls and clays

Holocene

11.

al

Alluvial deposits

Alluvial deposits at the river beds: unconsolidated materials consisting of gravels, sands and silt

Holocene

12

T4.k.sh

Alternations of limestones

Alternations of limestones and schists (Kateriana beds)

Middle?-Upper Carnian

13.

Amf

Amphibolites

Amphibolite in the phyllitic series

Permian - Triassic

14.

α

Andesites

Andesite in the phyllitic series

Permian or carboniferous

15.

ag

Ankerites

Ankerite

Permian - Triassic

16.

Js-Ks.hn

Argillites and schist-cherts

Argillites and schist-cherts:polychromatic, fine-grained shales and schistose, very thin-bedded clayer marls

Malm-Albian

17.

Jm-s.sh

Argillites-schists-cherts

Argillites-schists-cherts:dark-polychromatic, carbonate, quartzose shales occurring locally strongly deformed

Dogger-Lower Malm?

18

J.k

Bedded limestones

Bedded limestones: grey-white, medium-bedded, granular and crystallized limestones

Dogger-Lower Malm?

19.

Js-ki.f

Boeotian flysch

Boeotian flysch: rhythmic or irregular alternations of multicoloured, thin-bedded limestones,marls pelites and sandstones, with various lithological composition

Upper Jurassic?Lower Cretaceous?

20.

Pli.m,g

Breccia with gypsum

Marly breccia of reworked neogene particles with gypsum blocks.

Lower Pliocene

21.

Mm-s.c,m,k

Breccia-conglomerates

Breccia-conglomerates,siltstones, marls and limestones: polymict, semi-cohesive, heterometric, semi-cohesive, heterometric, continental, breccia-conglomerates at the basin margins.

Middle?Upper Miocene

22.

Pt.br

Breccias

Breccias : composed of light coloured and dark, preneogene limestone componets in a calcareous matrix, passing upwards into polymict conglomerates

Pleistocene

23.

Q.br

Breccias

Slope breccias

Holocene - Pleistocene

24.

M4-5

Breccias and Conglomerates

Clastic rock formation (Prina complex) : consists of  well-bedded breccias, breccio-conglomerates, conglomerates with various fine-grained, occasionally fossiliferous, intermediate beds.

Up. Serravallian - Low.Tortonian

25.

M4-5.br

Breccias and Conglomerates

Prina comlex : bedded breccias, breccio-conglomerates and conglomerates

Up. Serravallian - Low.Tortonian

26.

Mm-s

Breccias and Conglomerates

Breccias and conglomerate breccias.

Middle - Upper Miocene

27.

Mm-s.br

Breccias and Conglomerates

Prof. Ilias formation : breccias and breccia-conglomerates consisting mainly of rubbles and cobbles deriving from dark-neogene limestones with calcitic cementing material.

Middle - upper Miocene ?

28.

Ts-Ji.br

Breccias and Dolomites

Breccias and porous dolomites : recrystallized breccias, of black to grey colour, with clastic particles of various size, massive to thick-bedded. In their lower members porous dolomites are intercalated, of red to whitish colour.

Rhaetian ? - Lias ?

29.

Ki-s

Breccias and Limestones

Monomict breccias and oolitic limestones ; with fragments of micritic limestones which include dark red siliceous nodules. Downwards they pass into thin-medium-bedded, micritic limestones of reddish colour, with siliceous nodules.

Dogger ? - Lower Senonian

30.

M.br

Carbonate breccias

Carbonate breccias: polymict, heterometric, well-cemented with calcite, pseudobedded, or in banks of various dimensions, carbonate breccias with Jurassic, Cretaceous and Tertiary rubbles of Gavrovo-Tripolis zone

Lower Miocene

31.

Jm-Es.k1

Cherts

Chert intercalations occuring in the middle and lower members of the "Platy limestones".

Middle Jurassic - Eocene

32.

Jm-Es.k2

Cherts

Chert intercalations occuring in the top members of the "Platy limestones".

Middle Jurassic - Eocene

33.

Jo

Cherts

Cherts : red-brown seldom dark brown, made up  of thin alternating beds of radiolarites and shales with intercalations of red to blue-brown thin bedded limestones.

Jurassic

34.

J-Ki.h,k

Cherts-Limestones

Frequent alternations of blue, green, brown, red and black cher-beds.Thin intercalations of clayey-siliceous material locally occur in them,as well as thin-bedded to thick-bedded limestones.

Jurassic-Lower Cretaceous

35.

P-T4.sh

Clastic metasediments

Clastic metasediments: polychromatic, thin-bedded or massive metasandstones of various lithological composition and sorting, alternating rhythmically with schistose metapelites and polychromatic usually grey-black, sericitic, quartzose

Permian?Upper Carnian

36.

M4-5.cl

Clastic rocks

Prina comlex : clastic rocks

Up. Serravallian - Low.Tortonian

37.

K6-7.fl

Clastic sediments

Clastic sediments: of various colour and composition, thin-bedded limestones, marls, pelites, sandstones and polymict, heterometric breccia-conglomerates

Cenomanian-Turonian

38.

K6-7.fl

Clastic sediments

Clastic sediments: of various colour and composition, thin-bedded limestones, marls, pelites, sandstones and polymict, heterometric breccia-conglomerates

Cenomanian-Turonian

39.

Ts.fl

Clastic sediments

Clastic sediments: grey, greenish, bedded or massive and unsorted sandstones and slightly schistose pelites of the same colour

Upper Triassic

40.

H.cd

Coastal deposits

Coastal deposits: sands and gravels

Holocene

41.

M4-5.c

Conglomerates

Mythoi formation : conglomerates with sligthly rounded cobbles of red or grey colour.

Up. Serravallian - Low.Tortonian

42.

M4-5.c,m

Conglomerates

Males formation : relatively well sorted polymict conglomerates with well rounded elements alternating irregularly with sandstones calyey marls.

Up. Serravallian - Low.Tortonian

43.

M4-5.ol2

Conglomerates

Kalamavka formation : conglomerate channel fillings, gravelly siltstones or large olistoliths

Up. Serravallian - Low.Tortonian

44.

Mic

Conglomerates

Conglomerates : compact, with pebbles mainly of mesozoic limestoens, hornstones and crystalline rocks (schists, quartzites etc.), cemented by brownish yellow marly material.

Middle Miocene (Vindobonian)

45.

Mi-c1

Conglomerates

Offlap's compact conglomerate with lenticular intercalations of sand and marl

Miocene

46.

Mi-c2

Conglomerates

Onlap's compact conglomerate

Miocene

47.

Mm.br1

Conglomerates

"Topolia conglomerates": rubbles from Tripolis and Pindos zone formations, strongly consolidated with calcitic cement.

Serravallian

48.

Mm.br2

Conglomerates

"Lissos beds": cobbles and rubbles preneogene series consolidated with calcitic and marly cement. They occur in the SE part of the sheet.

Serravallian

49.

Pl-c1

Conglomerates

Offlap's conglomerate. Pebbles mainly of limestone.

Pliocene

50.

Pl-c2

Conglomerates

Conglomerate in the above marl. Pebbles mainly of limestone.

Pliocene

51.

Qdl

Conglomerates

Conglomerate : fluvial, consisting of sand and well rounded pebbles, cross-bedded with Clypeaster fragments.

Pleistocene

52.

T.c,st

Conglomerates and Sandstones

Conglomerates and sandstones: pebbles of granite, marly schists, limestones.

Triassic

53.

T4-5.qt,ph

Conglomerates-Phyllites

"Mana" formation : quartzitic conglomerates of violet color with thin phyllitic intercalations passing to platy quartzites upwards.Platy calc-phyllites prevail in the lower members with thin quartzite layers and an horizon of calcalkalin

Carnian-Norian

54.

al

Deposits

55.

c1-c2

Deposits

Terraces, mostly torrential, but sometimes of marine origin. Mainly in the valleys and in the outlets of gorges. The younger(c1) up to 1-2m and the older (c2) up to 4m.

Quaternary younger

56.

c3

Deposits

Terraces, mostly torrential, but sometimes of marine origin. Mainly in the valleys and in the outlets of gorges. The older up to 30-40m.

Quaternary younger

57.

cd

Deposits

Coastal deposits : sand and gravels.

Holocene

58.

cd,dn

Deposits

Coastal deposits : sand and gravels.

Holocene

59.

cs

Deposits

Talus cones

Holocene

60.

dl-bc

Deposits

Slope fan debris consolidated

Pleistocene (Diluvium)

61.

dl-c1

Deposits

Marrine terrace. Elevation 5-10m. Conglomerate

Pleistocene (Diluvium)

62.

dl-c2

Deposits

Fluviatil terrace. Elevation 3m Conglomerate. Pebbles mainly limestone

Pleistocene (Diluvium)

63.

dl-c3

Deposits

Fluvial terrace. Elevation 20-25m Torrential deposits of boulders, gravels and pebbles, red gray sands and other transported of various composition materials

Pleistocene (Diluvium)

64.

dl-c4

Deposits

Red formations of torrential origin consisting of sandy marls, clays, sandstones and conglomerates. They have a considerable thickness and reach up to a height of 350m and more.

Quaternary older

65.

dl-oe

Deposits

Aeolian deposits. Wind - blown sand

Pleistocene (Diluvium)

66.

dl-sc

Deposits

Fluviatil terrace. Elevation 3m Conglomerate. Pebbles mainly limestone

Pleistocene (Diluvium)

67.

dl-st

Deposits

Marrine terrace. Elevation 5-10m. Sandstone

Pleistocene (Diluvium)

68.

H.cd

Deposits

Sediments of the coastal area : beach sands, marine terraces.

Pleistocene - Holocene

69.

H.cd,dn

Deposits

Coastal deposits : sand and gravels.

Holocene

70.

H.cs,sc

Deposits

Talus cones and scree : angular pebbles mainly of carbonate composition and various size, mixed with terra rossa, loose and locally slightly consolidated

Holocene

71.

H.l,s

Deposits

Clayey-sandy deposits : with significant proportion of dispersed boulders and gravels, mainly of carbonate composition, terra-rossa with cobbles and rubbles, into small internal basins, and unconsolidated materials cinsisting of clay, sa

Holocene

72.

L.Mi

Deposits

Lacustrine deposits. Marl, clay, etc. Thin strata of Lignite are included.

Miocene

73.

L-Pl

Deposits

Lacustrine deposits. Marl, clay, sand.

Pliocene

74.

M.c

Deposits

Fluvio-terrestrial deposits : slightly consolidated red to red-brown conglomerates deriving from the phyllite-quartzite series.

Miocene

75.

M1

Deposits

Fluvio-terrestrial deposits - Conglomerates, coarse -fine -sandy breccias with intercalations of breccial limestones.

Miocene (upper Helvetian)

76.

M3.c

Deposits

Marine and fluvial deposits : conglomerates, sandstones, sands, marls, clays. In places lignites and limestones.

upper Miocene - Tortonian

77.

M3.k

Deposits

Marine and fluvial deposits : reefal or clastic limestones and sometimes conglomerates.

upper Miocene - Tortonian

78.

M4.l,st

Deposits

Skinias formation : generally well-bedded, dark blue, dark-grey or greenish, marine clays and silty clays, with brownish sandstone interbeds. Boundary with underlying Viannos formation arbitrarily drawn at the base of the lowermost marin

Upper Serravallian

79.

M5

Deposits

Finikia formation : Formations of sea and brackish water deposits. Marls, clays, sands, sandstones, conglomerates.

Lower - Middle Pliocene

80.

M5.c

Deposits

Marine and fluvial deposits : conglomerates, sandstones, sands, marls, clays.

Tortonian

81.

M5.c,st,m

Deposits

Ambelouzos formation : irregular alternations of marine, brackish and fluviatile conglomerates, brownish sands, siltstones and greyish, silty or sandy clays or marls.

Tortonian

82.

M5.st,m

Deposits

Ambelouzos formation : irregular alternations of marine, brackish and fluviatile conglomerates, brownish sands, siltstones and greyish, silty or sandy clays or marls.

Tortonian

83.

M6

Deposits

Ammoudares formation : bio-lithoclastic calcarenites and marls with abundant sponge spicules. In some sites, coarse-grained graben material occur with gravels at the base.

Lower Tortonian - Messinian

84.

M6.c

Deposits

Pantanassa formation : conglomerates, sandstones and sands, clays, lignites and lignites and limestones with mollusks.

Tortonian

85.

Mi

Deposits

Marine formations undivided. Marl, clay, sandstone, conglomerate

Miocene

86.

Mm.I

Deposits

 

87.

M-Pl

Deposits

Marine formations undivided. Marl, clay, sandstone, conglomerate

Pliocene

88.

Ng

Deposits

Marine and land deposits undivided : clays, limestones and conglomerate and breccial limestones.

Neogene

89.

Pl

Deposits

Marine deposits :upper members : white-grey marls including lamellar clayey-marly layers of grey to brown colour with macrofossils, intermediate members : marls and clayey-marly material of white to grey colour with small concretions,

Pliocene - Pleistocene

90.

Pl.Pt

Deposits

Marine deposites : white-grey marls, clayey-marly layers, macrofossils, clays of white and locally blue colour, marly-psammitic layers with Algae. They locally include limestone blocks of Miocene.

Pliocene - Pleistocene

91.

Pli

Deposits

Marine deposits : white and brownish marls, white marly limestones, sands, conglomerates and platy limestones.

Lower Pliocene

92.

Pl-Pt

Deposits

Marine deposits :upper members : white-grey marls including lamellar clayey-marly layers of grey to brown colour with macrofossils, intermediate members : marls and clayey-marly material of white to grey colour with small concretions,

Pliocene - Pleistocene

93

Pl-Pt.c

Deposits

Ag. Galini formation : predominantly fluviolacustrine, red conglomerates, sandstones, siltstones, silty clays

Middle Pliocene - Pleistocene

94.

Pl-Pt.c,s

Deposits

Ag.Galini formation : mainly fluvial and lacustrine red conglomerates, red and yellowish sands, siltstones and red-yellowish or grey silty clays with some marly limestone beds.

Upper Pliocene - Pleistocene ?

95.

Pt.c

Deposits

Fluvioterrestrial deposits : carbonate and phyllitic rubbles,of various size and lithologic composition, locally conglomerates alternating with sandstones , clays and loams.

Pleistocene

96.

Pt.sc

Deposits

Old scree : usually non mappable terrace remnants, occuring in the torrent beds and slopes of the large gorges. They consist mainly of various sized cobbles and rubbles unconsolidated to very consolidated, with clayey-marly or carbonate

Pleistocene

97.

Pt.sc,cs

Deposits

Old scree and talus cones : consisting of limestone conglomerates, with well-rounded pebbles, relatively cohesive and pseudo-bedded.

Pleistocene

98.

Pt.t

Deposits

Torrent terraces : usually non mappable terrace remnants, occuring in the torrent beds and slopes of the large gorges. They consist mainly of various sized cobbles and rubbles unconsolidated to very consolidated, with clayey-marly or car

Pleistocene

99.

Pt.tm

Deposits

Marine terraces : sandstones and conglomerates.

Pleistocene

100.

Pts.tu

Deposits

Marine terraces : consisting mainly of conglomerates in places with arenaceous marl intercalations.

Upper Pleistocene (Tyrrhenian)

101.

Q

Deposits

Fluvial-lacustrine red conglomerates, sands, siltstones and grey-yellowish clayey beds consisting mainly of reworked materials of the Ag.Galini formation.

Pleistocene - Holocene

102.

Q.c

Deposits

Red conglomerates, sandstones, siltstones and clays : in part residual or resedimented deposits of the Ag.Galini formation

Pleistocene - Holocene

103.

Q.cd

Deposits

Sediments of the coastal area : beach sands, marine terraces.

Pleistocene - Holocene

104.

Q.s

Deposits

Undivided marine terraces and coastal sands.

Pleistocene - Holocene

105.

Qal

Deposits

Recent beach deposits

Holocene

106.

Qal1

Deposits

Talus and scree : recent and older deposits of limestones and quartzite gravels and sands, at places poorly consolidated by sandy loam.

Holocene

107.

qf1

Deposits

Upper fluvial terraces : brown and red sands, reddish fluvial deposits

Pleistocene (Diluvium)

108.

qf2

Deposits

Middle fluvial terraces : pebbles and sands

Holocene

109.

qf3

Deposits

Fluvial deposits : gravels and sands

Holocene

110.

qm3

Deposits

Marine terraces : pebbles and sands

Holocene

111.

qm4

Deposits

Recent beach deposits : pebbles and sands

Holocene

112.

qm5

Deposits

Sediments of the coastal area : beach sands, marine terraces.

Holocene

113.

Qsc

Deposits

Scree and talus cones : deposits of small thickness. Usually loose or loosely connected by sandy loam.

Holocene

114.

Qt

Deposits

Older fluvial terrace : loose deposits of red brownish clays containing a great percentage of sand, granules and pebbles and sometimes boulders, deriving from limestones, hornstones and rarely from flysch sandstones.

Pleistocene

115.

qt1

Deposits

Younger fluvial terrace : gravels and sands. Loose deposits.

Holocene

116.

Qtm

Deposits

Older marine terrace : cohesive conglomerate with fine clay as cementing material.

Pleistocene

117.

Qtr

Deposits

Deposits of terra rossa in karstic hollows

Pleistocene

118

r

Deposits

Patch reefs with Corals, Algae and Hydrozoa present in the lower and middle parts of the Ambelouzos formation

Tortonian

119.

sc

Deposits

Slope debris and fans

Quaternary younger

120.

M

Deposits (?)

Conglomerates, marls, clays, organogenic limestones : they overlie unconformably the alpine formations and they are distinguished lithostratigraphically in three horizons.

upper Jurassic - up. Cretaceous

121.

M3

Deposits (?)

Brackish-lacustrine formations. Alternating layers of sands, marls, clays, conglomerates, as well as sapropels. They include lignite deposits and other plant remains.

Miocene - Sarmatian

122.

M6

Deposits (?)

Conglomerates, marls, clays, organogenic limestones : they overlie unconformably the alpine formations and they are distinguished lithostratigraphically in three horizons.

Miocene

123.

Mk

Deposits (?)

Biogenic limestones, marls, clays and conglomerates

Miocene

124.

Ps-Js?

Deposits (?)

Metasediments and metabasalts : metaradiolarites, black marbles.

Up. Permian - Up. Jurassic (?)

125.

δ

Diabases

Diabase

Ingeous rocks

126.

ϊ

Diabases

Diabase

Ingeous rocks

127.

η

Diorites

Diorite

Ingeous rocks

128.

C-Tm.d

Dolomites

Dolomites

Precarboniferous-Middle Triassic

129.

D

Dolomites

Dolomite

Permian or Carboniferous

130.

k?d

Dolomites

Dolomites: grey-black, thick-bedded, massive, brecciated, locally strongly weathered and karstic

Turonian

131.

TR.o-D

Dolomites

 

132.

Ts-Ji.d

Dolomites

Dolomites: white, grey, reddish, recrystallized, massive, partly thick-bedded and locally brecciated

Turonian

133.

Tm-s.d

Dolomites-limestones

Dolomites-limestones: consisting at their base of red-coloured, fine grained, platy, recrystallized limestones, passing to grey-white, grey-black, massive brecciated and recrystallized limestones and  dolomitic limestones

Middle Triassic?Norian

134.

dn

Dunes

sand dunes

Holocene

135.

ϋ

Dunes

sand dunes

Holocene

136.

Es-Ol.sch

Flysch

Transition beds towards the fllysch

Upper Eocene?-Lower Oligocene

137.

f?

Flysch

Flysch

Upper Jurassic

138.

fi

Flysch

Flysch of Tripolitza subzone. Shale, sandstone, conglomerate with lenticular intercalations of breccia texture limestone. Sometimes eruptive bodies are included.

Eocene - Oligocene

139.

fm

Flysch

Flysch melange

Pre-middle Miocene

140.

fm

Flysch

Flysch melange

Pre-middle Miocene

141.

fm

Flysch

Flysch melange

Pre-middle Miocene

142.

fm

Flysch

Flysch melange

Pre-middle Miocene

143.

fm

Flysch

Flysch melange

Pre-middle Miocene

144.

fm

Flysch

Flysch melange

Pre-middle Miocene

145.

fm

Flysch

Flysch melange

Pre-middle Miocene

146.

fo

Flysch

Flysch : psammito-peletic, folded, locally rich in olistoliths from limestones, radiolarites and basic, metamorphic rocks or not. Maximum thickness : 100m approximately.

Lower (?)-Middle-Upper Eocene

147.

fo1

Flysch

"First Flysch" : sandstones and psammitic limestones with fragments fo basic rocks. Maximum thickness : 50m approximately

Cenomanian - Turonian

148.

ft

Flysch

Flysch of Tripolitza subzone. Shale, sandstone, conglomerate with lenticular intercalations of breccia texture limestone. Sometimes eruptive bodies are included.

Eocene - Oligocene

149.

Js.f

Flysch

Flysch : sandstone blocks, breccial limestones.

upper Jurassic

150.

Js.fl

Flysch

Flysch series with limestone beds

Jurassic

151.

Js.fl2

Flysch

Metaflysch and ophiolithic olistroms.

Jurassic

152.

Js-ki.fl2

Flysch

Metaflysch and ophiolithic olistroms.

Jurassic

153.

K.fl

Flysch

"First Flysch" : thin alternating beds of red marls, cherts, marly limestones and clayey-marly schists.Locally green and red coarse-grained sandstones, alternating with microclastic limestones.

Cretaceous

154.

K7-8.fo

Flysch

First flysch : pelites grey to dark-green, coarse-grained, slightly metamorphic and sandstones broken into pieces. Olistoliths and small ophiolithic blocks occur.

Dogger ? - Lower Senonian

155.

gn

Gneiss

Gneiss

Up. Jurassic-Low. Cretaceous

156.

γ

Granites

Granite

Igneous rocks

157.

γ-η

Granites - Diorites

granite - diorite undivided

Igneous rocks

158.

bs

Greenrocks

Greenrocks : they consist of prasinites, glaucophane-prasinites and epidotites. Their texture is microcrystallo-lepidoblastic and their structure compact, parallely orientated, slightly schistose, strongly microfolded and slightly fractu

Mesozoic

159.

G

Gypsum

Gypsum-anhydrite deposits in the lower part of the phyllitic series

Permian - Triassic

160.

gy

Gypsum

Gypsum-anhydrite deposits in the lower part of the phyllitic series

Permian or Carboniferous

161.

M5-6.g

Gypsum

Gypsum or gypsum conglomerates

Upper Tortonian - Messinian

162.

R

Gypsum

Residue of undissolved gypsum materials

Permian - Triassic

163.

Fe

Iron ores

Iron ores - limonite

Triassic

164.

landslides

landslides

landslides

Holocene

165.

ls

Landslides

Rock falls and landslides

Holocene

166.

CP-k

Limestones

Average bedded, usually bluish crysalline limestone with flaggy intercalations or nodules of very fine grained chert.

Permian or carboniferous

167.

E.k

Limestones

dark grey, neritic, dolomitized limestones : bioclastic limestones of neritic facies, medium to thick-beddedof compact structure, black, grey to light-beige in colour.

Ypresian - Lower Priabonian

168.

e-D

Limestones

White dense limestone (Mangassa limestone). Lutenian. In the lower strata they become dolomitic ot they fall into typical, dense dolomite

Eocene

169.

e-k

Limestones

Grey, dark-gray or black, limestone with bituminous odour when crushed.

Eocene

170.

e-k1

Limestones

Gray or black limestone with a bitoumenous odour when crushed. In some places they include nodules of chert.

Eocene

171.

e-k2

Limestones

White dense limestone (Mangassa limestone).

Eocene

172.

H.sc,cs

Limestones

Scree and talus cones : consisting of limestone particles of various size, unconsolidated to slightly consolidated.

Holocene

173.

J.k

Limestones

Oolithic limestones and red limestones with radiolarites.

Jurassic

174.

Ji-Mk

Limestones

Limestones:grey-medium-bedded to massive and partly brecciated limestones, passing locally in their upper members to grey-black, thick-bedded, massive weathered and karstic dolomites. Fossils

Lias-Dogger

175.

J-k

Limestones

Blueblack to grayblack, dense thick-bedded limestone

Jurassic

176.

Jm-E.k

Limestones

"Platy limestones" : crystalline limestones and locally marbles, medium-crystalline, grey to black-grey, well-bedded in banks.

Middle Jurassic - Eocene

177.

Jm-E.ph

Limestones

"Platy limestones" : crystalline limestones and locally marbles, medium-crystalline, grey to black-grey, well-bedded in banks. In the the S.SE part of the sheet they pass upwards into green-yellow calcareous phyllites.

Middle Jurassic - Eocene

178.

Jm-E?k

Limestones

Limestone with cherts : dark-grey to whitish, medium-thick-bedded, recrystallized, in places slightly dolomitized and intensely folded. Locally, thin phyllite layers occur.

Dogger - Middle Eocene

179.

Jm-EMk

Limestones

Limestone with cherts : dark-grey to whitish, medium-thick-bedded, recrystallized, in places slightly dolomitized and intensely folded. Locally, thin phyllite layers occur.

Dogger - Middle Eocene

180.

Jm-Es.ph

Limestones

"Platy limestones" : crystalline limestones and locally marbles, medium to corse crystalline, grey to black-grey, well-beddd in banks, a few cm up to 1m thick.

Middle Jurassic - Eocene

181.

Js.k

Limestones

Dark-coloured breccial limestones

upper Jurassic

182.

Js.ki.k

Limestones

Breccial limestones with Pseudocyclammina

Upp. Jurassic - Low. Cretaceous

183.

Js-Es.k

Limestones

Platy limestones

Lower Cretaceous - Upper Eocene

184.

Js-k

Limestones

Dark-coloured breccial limestones

Upper Jurassic

185.

k

Limestones

metamorphic brecciated limestones

Mesozoic ?

186.

K.k

Limestones

Limestones : grey to black-grey, medium to thick-bedded to massive, bituminous, with rich neritic fauna. Maximum thickness : 300m approximately.

Cretaceous

187.

K?.k

Limestones

Limestones : grey, massive, locally recrystallized, dolomitized and ankeritized, of probable cretaceous age.

Cretaceous

188.

k1

Limestones

Flaggy limestones

Permian - Triassic

189.

K5-8.k

Limestones

Limestone series : crystalline limestones, of white colour, thin-bedded, with intermediate reddish beddings due to the presence of iron oxides, bioclastic and brecciated limestones with black silex and angular fragments of quartz, muscov

upp. Albian - Upp. Maastrichtian

190.

K6

Limestones

Limestones : red and white-greenish, laying under "first flysch" layers.

Up.Cretaceous-Cenomanian

191.

K6-7

Limestones

Limestones, cherts and "first flysch" : small occurance in the NW part of the sheet, not exceeding the 20m in thickness approximately.

Cenomanian - Turonian

192.

K7-8.k

Limestones

Limestones : whiteyellowish to white, sometimes breccial, laying over "first flysch" layers.

Up.Cretaceous - Cenomanian

193.

K8.k

Limestones

Limestones: polychromatic,platy, compact with silex lenses and dense net of calcite veins, strongly tectonized and multifolded

Senonian

194.

K8-9.k

Limestones

Clastic-bioclastic limestones : dark-coloured to grey, medium-to thick-bedded and locally massive, often passing to dolomitized limestones (deposits of clastic and bioclastic material in shallow sea).

Senonian - Maastrichtian

195.

K8-Ei.k

Limestones

Platy limestones

Up. Senonian - Paleocene

196.

K8-EMk

Limestones

Limestones:grey-medium-bedded to massive and partly brecciated limestones, passing locally in their upper members to grey-black, thick-bedded, massive weathered and karstic dolomites. Fossils

Upper Eocene - Oligocene

197.

K9.k

Limestones

Limestones : thin-medium bedded, white-grey to rose-grey, micritic, developing into microbrecciated, folded and tectonized. Maximum thickness : 250m approximately

Maastrichtian

198.

K9-Ei.k

Limestones

Platy limestones

Up. Senonian - Paleocene

199.

K-E.k

Limestones

Limestones : grey to black-grey, thick-bedded to massive, bituminous, in the upper members slightly dolomitic and locally microbrecciated with rich neritic fauna. Maximum thickness : 300m approximately.

Cretaceous - middle-upper Eocene

200.

K-EMk

Limestones

Limestones : grey to grey-black, medium-thick-bedded to massive, bituminous, locally dolomized, microbrecciated, in the upper members with rich neritic fauna.

Cretaceous - middle Eocene

201.

Kg-Pc.k

Limestones

Limestones : grey to grey-black, medium-thick-bedded to massive, bituminous, locally dolomized, microbrecciated, in the upper members with rich neritic fauna.

Upper Cretaceous - Paleocene

202.

Kr.o-k

Limestones

Dark-gray to black, rarely gray, thickly bedded limestone.

upper Cretaceous

203.

Kr.o-k1

Limestones

Coarse grained white limestone because of contact metamorphism by plutonic intrusions

Upper Cretaceous

204.

Ks

Limestones

Limestones : white grey to bluish-grey, compact, karstified, containing Rudits

Upper Cretaceous

205.

Ks.k

Limestones

Limestones : grey-black, medium-thick-bedded, bituminous and dolomitic limestones. (Clastic-biomicritic limestones)

Upper Cretaceous

206.

Ks-E.k

Limestones

Limestones : on the SW part of the sheet, thin to medium-bedded, white-grey to pink-grey, micritic, in the upper members microbrecciated, folded and tectonized.

Upper Cretaceous - Lower Eocene

207.

Ks-Ei.k

Limestones

Platy limestones : microbrecciated limestones, biomicritic limestones, pelagic bioclastic and biomicritic limestones, biomicrosparitic, recrystallized limestones

M.?-Up. Senonian - L.Eocene

208.

Ks-k

Limestones

Limestones : grey-black, medium-thick-bedded, bituminous and dolomitic limestones. (Clastic-biomicritic limestones)

Upper Cretaceous

209.

M1-k

Limestones

Limestones of breccial texture

Miocene (upper Helvetian)

210.

M4.k

Limestones

Ag. Varvara formation : bioclastic, partly breccious or conglomeratic limestones and reefal limestones

Uppermost Tortonian - Messinian

211.

M4-5.k

Limestones

"Parathyri" member of the Males formation : beds of stromatolithic limestones with Algae.

Up. Serravallian - Low.Tortonian

212.

M4-5.ol1

Limestones

Prina complex : dark-coloured pre-neogene limestones of the Tripolis zone and brecciated limestones

Up. Serravalian - Low.Tortonian

213.

M5-6.k

Limestones

Ag. Varvara formation : bioclastic, partly breccious or conglomeratic limestones and reefal limestones

Uppermost Tortonian - Messinian

214.

M6.k

Limestones

Limestones : reefal, clastic, in places conglomerate or breccial.

Messinian

215.

M7.k

Limestones

Pantanassa formation : conglomerates, sandstones and sands, clays, lignites and lignites and limestones with mollusks.

Upper Miocene - Messinian

216.

Mi-bk

Limestones

Limestone of breccia texture

Miocene

217.

Mi-ck

Limestones

White dense or crystalline coral limestone

Miocene

218.

Mik

Limestones

Marly limestones : compact white-yellow to white grey, including sea fossils.

Miocene

219.

Mi-m

Limestones

Marly limestones : compact, brownish to yellowish.

Miocene (Vindobonian)

220.

Mi-mk

Limestones

Marly limestones : compact, brownish to yellowish.

Miocene (Vindobonian)

221.

mk

Limestones

Limestones : light-coloured dolomitic limestones.

Mesozoic (????)

222.

Mm

Limestones

Limestones (marbles) : marbles, phyllites, dolomites, quartzites and conglomerates in alternating layers.

Mesozoic (????)

223.

Mu

Limestones

Limestones : white-grey to bluish, microcrystalline. Generally of mesozoic age, and in most cases jurassic (?)

Mesozoic

224.

Mz-Te.k

Limestones

Platy limestones : black crystallized with layers of white silex.

Mesozoic

225.

PC

Limestones

Platy limestones

Permian or Carboniferous

226.

Pc.Em,k

Limestones

Limestones : grey-black, medium-thick-bedded, with rich neritic fauna, locally dolomitic.

Paleocene - middle Eocene

227.

Pc.EMk

Limestones

Limestones : grey-black, medium-thick-bedded, with rich neritic fauna, locally dolomitic.

Paleocene - Middle Eocene

228.

Pc-E3.k

Limestones

Black limestones with rich neritic fauna

Paleocene - Middle Eocene

229.

Pc-EMk

Limestones

Limestones : grey-black, medium-thick-bedded, with rich neritic fauna, locally dolomitic.

Paleocene - middle Eocene

230.

Pc-Es.k

Limestones

Limestones : recrystallized, grey-black, medium-thick-bedded, locally dolomitic, in the upper members microbreccious, with rich neritic fauna. Maximum thickness : 200m approximately.

Paleocene-Base of Upper Eocene

231.

PCk

Limestones

Platy crystalline limestones : light grey to dark grey with thin phyllitic intercalations. Usually they are thin platy to thin bedded with nodules or thin layers of cherts, becoming sometimes, especially to their upper horizons, thick be

Permian or Carboniferous

232.

Pt.k

Limestones

Bioclastic limestones : whitish, massive, "grain packstones", consisting mainly of Foraminifera and Algae.

Tyrrhenian

233.

Pts.k

Limestones

Bioclastic limestones : whitish, massive, including mainly Foraminifera, Mollusks and Bryzoans. Locally they overlie pre-neogene rocks with angular uncorfomity.

Upper Pleistocene (Tyrrhenian)

234.

Pz-Mzk

Limestones

Limestones : compact, crystalline, white to white-brown, at places blackish, blue-brown, thin-plated, sometimes dolomitic or at places dolomites of the autochthonous system of Crete island, of undetermined age, Paleozoic or Mesozoic.

Paleozoic - Mesozoic (?)

235.

T.k1

Limestones

Lentas limestones : black or grey very crystallized, with some silex.

Triassic

236.

T.k2

Limestones

Micritic limestones

Triassic

237.

Tk-t

Limestones

Limestones of the Tripolis zones

Upper Cretaceous

238.

tmmk

Limestones

Grey to white coral limestones.

Upper Miocene

239.

tpk

Limestones

Limestones (Platanias formations) : reefal and in some parts marl limestones.

Pliocene

240.

TR-Kk

Limestones

Limestones : compact, ehite-grey to bluish, microcrystalline to aphanitic usually with rudist fragments, sometimes breccias, at places dolomitized, strongly karstified. They may include lower members of jurassic to triassic age, not prov

Triassic (?) - Cretaceous

241.

Ts.k

Limestones

Reddish limestones with jaspers

Up.Triassic - Low.Jurassic

242.

Ts-Ji.k

Limestones

Recrystallized limestones to marbles : reddish, with jaspers, in thin banks with more  or less red marl layers. Limestones, reddish or black with Halobies. Sandstones occur occasionally in thin banks, at the base of the formation.

Upper Triassic - Lower Jurassic

243.

Ts-k

Limestones

Reddish limestones with jaspers

Up. Triassic - Low. Jurassic

244.

Ttr-j

Limestones

Limestones

Triassic - Jurassic

245.

Tk-t

Limestones - Phyllites

Limestones and phyllites

Triassic

246.

Ts-ph

Limestones - Phyllites

Limestones and phyllites

Triassic

247

E.k

Limestones and Dolomites

Black-grey limestones and dolomites

Paleocene - Priambonian

248.

J12.k,d

Limestones and Dolomites

Limestones and dolomites : light-grey to grey-black.

Upper Jurassic

249.

J-Ki.k,d

Limestones and Dolomites

Limestones and dolomites : light-grey to grey-black, medium-bedded to massive, karstic limestones. The dolomization decreases from base to top.

Jurassic - Lower Cretaceous

250.

Js-Ki.k,d

Limestones and Dolomites

Limestones and dolomites : dark-grey to grey, usually micritic, medium to thick-bedded. They pass upwards to cohesive breccias. Bedded dolomites of white colour occur locally in the limestones. Tectonic breccias of small thickness are fo

Upp. Jurassic - Low. Cretaceous

251.

Js-Ks.k

Limestones and Dolomites

Limestones and dolomites :dolomitized limestones of black-grey colour, medium-bedded, white to grey at their base, recrystallized and dolomitized, in places oolithic, in form of bands.

upper Jurassic - up. Cretaceous

252.

K.k,d

Limestones and Dolomites

Dolomites and dolomitic grey to black-grey limestones

Cretaceous

253.

k-D

Limestones and Dolomites

Dolomites and limestones

Triassic

254.

Kr.o-D

Limestones and Dolomites

Dark-gray to black, rarely gray, thickly bedded limestone. Sometimes they alternate with gray or dark gray dolomite

Upper Cretaceous

255.

Pc-E3-k,d

Limestones and Dolomites

Black-grey limestones and dolomites

Paleocene - Priambonian

256.

PC-k

Limestones and Dolomites

Dolomites and dolomitic limestones : of shallow sea. Their colour is white, white-grey, blue, locally dark coloured.

Middle Triassic - Lower Jurassic

257.

T.EMk,d

Limestones and Dolomites

Carbonate layers : limestones and dolomites.

Triassic (?) - Middle Eocene

258.

T6-Js.k,d

Limestones and Dolomites

Limestones and dolomites

upper Triassic - Upper Jurassic

259.

T-EMk,d

Limestones and Dolomites

Carbonate undivided layers : limestones and dolomites.

Triassic - Middle Eocene (?)

260.

Tk-D

Limestones and Dolomites

Limestones - Dolomites : dark-grey to black, sometimes white-grey, unbedded to thick bedded or well bedded. At some places they look like the platy crystalline ones, but without cherts. The dark coloured parts of the series are bituminou

Triassic

261.

Tm-s.d,k

Limestones and Dolomites

Dolomites, dolomitic limestones, limestones : grey to white thick-bedded to unbedded, they develop upgrades to dolomitic limestones locally brecciated.

Middle - Upper Triassic

262.

Ts.br

Limestones and Dolomites

Breccial limestones and dolomites

Upper Jurassic - Upper Eocene

263.

Ts-Ji.d

Limestones and Dolomites

Crystallized limestones and dolomites

Upper Triassic - Lias ?

264.

Ts-Ji.d,k

Limestones and Dolomites

Dolomites and dolomitic limestones : neritic recrystallized, undergone intense faulting tectonism. White to whitishwith cohesive breccias, they pass into black and grey limestones to dolomitic limestones.

Rhaetian - Lias

265.

Ts-Ji.d,kd

Limestones and Dolomites

Dolomites and dolomitic limestones : neritic recrystallized, undergone intense faulting tectonism. White to whitishwith cohesive breccias, they pass into black and grey limestones to dolomitic limestones.

Rhaetian - Lias

266.

Ts-Ji.mr,d

Limestones and Dolomites

Crystallized limestones to marbles, dolomites, dolomitic stones, rauhwackes and carbonate breccia-conglomerates : cellural dolomites with dolomitic powder, filling the cells, prevail in the lower members.

Upper Triassic - Lias

267.

Ts-JMk,d

Limestones and Dolomites

Dolomitized limestones - dolomites : intensely tectonized, locally broken into pieces, slightly folded, cavernous with goethite and bituminous.

Upper Triassic - Middle Jurassic

268.

Ts-Js.k,d

Limestones and Dolomites

Limestones, dolomitic limestones and dolomites : they constitute the base of the external zones tectonic nappe and lie usually on the phyllite-quartzite series. Lower members : semi-crystalline dolomites. Upper members : limestones and d

Upper Triassic

269.

Ts-k-D

Limestones and Dolomites

Massive limestones and dolomites, often of cellural texture, intercalating also phyllites.

Triassic

270.

Js-Es.k

Limestones with silex

Limestones with silex:dark-polychromatic, recrystallized, thin-medium-bedded and strongly folded limestones with silex

Upper Jurassic?-Upper Eocene

271.

Js-K6.k,d

Limestones-dolomites

Limestones-dolomites:The limestones are grey medium-thick bedded, massive karstic and locally brecciated.The dolomites are grey-black, thick-bedded, locally brecciated and karstic. They overlie transgressively the underlying dolomites

Lower?Malm-Cenomanian

272.

Ts.k,d

Limestones-Dolomites

Recrystallized limestones and dolomites : carbonate series of neritic sedimentation, strongly dolomitized in its lower members.

Upper Triassic

273.

Ts-Js.d,kd

Limestones-Dolomites

Dolomites, dolomitic limestones, limestones : grey to white thick-bedded to unbedded, they develop upgrades to dolomitic limestones locally brecciated.

Upper Triassic-Upper Jurassic

274.

Ts-ph

Limestones-Phyllites

Limestones and Phyllites

Middle Ladinian-Lower Carnian

275.

K9.k,st

Limestones-Sandstones

Transition beds : platy limestones alternating with sandstones and shales.They costitute the transition of uppercretaceous limestones to flysch.

Maastrichtian

276.

Ts.sch,k

Limestones-Schists-Quartzites

Variegated formation of schists, recrystallized limestones and quartzites. Locally intercalations occur of red-violet sericitic-calcitic plyllites.

Upper Triassic

277.

C-Tm.mr

Marbles

intercalations of marbles

Precarboniferous-Middle Triassic

278.

mr

Marbles

Marbles

Pre-middle miocene

279.

mr1

Marbles

Marbles

Pre-middle miocene

280.

mr2

Marbles

Marbles

Upper Triassic

281.

Mz.mr

Marbles

Coarse-crystalline marbles

Middle Jurassic - Eocene

282.

P-Ts.mr

Marbles

Vassilikos marbles : medium bedded and locally massive, grey to grey-white, medium-coarse-crystalline, shlightly dolomitized.

Permian - Upper Triassic

283.

T4-5.mr

Marbles

"Mana" formation : the middle members of the formation consisting of marbles compact, coarse-crystalline, white-grey. They occur related to gypsum.

Carnian-Norian

284.

M2

Marls

Marls, blue, greygreen whiteyellow, yellow, subwhite and marly limestones.

Tortonian

285.

M4.m

Marls

Marls

Upper Miocene - Messinian

286.

M4-5.m,k

Marls

Marly beds in the Clastic rock formation (Prina complex)

up. Serravallian - Low.Tortonian

287.

M6

Marls

White or yellowish marls of sandy texture.

Pliocene

288.

M6.m

Marls

Marls

Messinian

289.

Mim

Marls

Marls : yellow brown to white-yellow, often alternating with beds of marly sandstone and platy marly limestones, including fossils of sea molusks.

Miocene

290.

Mi-m

Marls

Marls : yellow brown to white-yellow, often alternating with beds of marly sandstone and platy marly limestones, including fossils of sea molusks.

Miocene

291.

Pl.m

Marls

Marls : mainly soft and less hard, yellow-whitish, with intercalations of clays and sands.

Pliocene

292.

Pli.m

Marls

Myrtos - Finikia formation : homogeneous and foliated fossiliferous marls

Lower Pliocene

293

Pl-m

Marls

White marls (of Koufonissi)

Pliocene

294.

Pl-ms

Marls

White or yellowish marls of sandy texture.

Pliocene

295.

tmm

Marls

Marls : grey to grey-green marls.

Upper Miocene

296.

tpm

Marls

Marls (Platanias formations) : brownwhitish soft marls with beds of limestone.

Pliocene

297.

tmc

Marls - Limestones

Marls and platy limestones : brown to greenish marls with beds of platy marl limestones.

Upper Miocene

298.

Mi-m

Marls and Conglomerates

White or gray marl, sometimes containing lenticular conglomerate intercalations

Miocene

299.

M5

Marls and Sands

Makrylia formation : alternations of fossiliferous marls and graded turbidite sands poorly lithified.

Lower Tortonian

300.

M4-5.m,st

Marls and Sandstones

Kalamavka formation : alternations of marls and calcitic sandstones

up. Serravallian - Low.Tortonian

301.

M5

Marls and Sandstones

"Makrila formation" : alterations of fossiliferous marls and graded sandstones.

Lower Tortonian - Messinian

302.

Pl-Pt

Marls, clays, siltstones

Marls, clays, siltstones, sands and breccio-conglomerates: white, brownish, medium -or thin-bedded marls, grey foliated or massive clays and siltstones

Plio-Pleistocene

303.

M2-3

Marls-Marly limestones

Brackish-lacustrine formations and marls and marly limestones unseparated.

Sarmatian - Tortonian

304.

M5-6.m

Marls-Marly limestones

Calcitic marls or marly limestones occasionally in local unconformity with the underlying formation.

Upper Tortonian - Messinian

305.

Mm-s.m,k

Marls-Marly limestones

Marls, marly limestones : deposits of fresh, mainly, brakish waters lying unconformably on preneogene formations. The lower members consist of white-grey clastic, usually biogenic, mainly limestones, well-bedded on banks. Lignite horizon

Middle - Upper Miocene

306.

Pl-mk

Marls-Marly limestones

Marls - marly limestones : thin to medium-bedded, white-yellow, homogeneous with locally travertinoid structure.

Pliocene

307.

tmg

Marls-Marly limestones

Galatas formation : brown to greenish marls with beds of marl limestones.

Upper Miocene

308.

P-T?.ph

Metamorphic rocks

Rock unit of low metamorphism : overtrrust together with the tectonically overlying Tripolis series. In this unit are attributed the plyllites, quartzites and shales, intercalated within the "platy limestones".

Cretaceous

309.

P-Ts.ph

Metamorphic rocks

Rock unit of low metamorphism : overtrrust together with the tectonically overlying Tripolis series. In this unit are attributed the plyllites, quartzites and seritic schists, intercalated within the "platy limestones".

Permian - Triassic

310.

C-Tm.sh

Metamorphic series

Metamorphic, volcano-sedimentary series

Precarboniferous-Middle Triassic

311.

C-ph-D-k

Mixed

Dolomites, limestones, quartz sandstones and shales

Carboniferous

312.

J-k8

Mixed

Limestones, radiolarites and "first flysch"

Turonian - Senonian

313.

K8

Mixed

Marly limestones, sandstones and conglomerates.

Upper Senonian

314.

K8-9

Mixed

Pelites and red marly limestones containing angular block of diabases.

Upper Cretaceous

315.

Mm.m,l,s

Mixed

Neogenic formations consisting of a lower series of clays and marls of grey-green colour, a marly horizon and finally an upper series of marls of yellow-white colour, calcitic sandstones, biocalcarenites and biosparites with clastic quar

Middle Miocene

316.

P-Ts

Mixed

Phyllites, quartzose meta-sandstones and mica-carbonaceous schists prevail, crossed locally by coarse-crystalline quartz veins up to 10cm thick.

Permian - Upper Triassic

317.

T4.fl

Mixed

Clastic series : alternations of sandstones in thin banks with fragments of vegetal remnants and dark grey marls with filaments. Locally bands of light grey  limestones occur with yellow coating, including Conodonts.

Carnian

318

T4-5

Mixed

Ravdoucha formation : marly limestone with metamorphism, containing pellites, quartzites and breccila limestones and dolomites.

Upper Triassic

319.

T4-fl

Mixed

Clastic series : alternations of sandstones in thin banks with fragments of vegetal remnants and dark grey marls with filaments. Locally bands of light grey  limestones occur with yellow coating, including Conodonts.

Carnian

320.

T-K7

Mixed

Reddish limestones with jaspers, radiolarites and "first flysch".

Up. Triassic - Low. Senonian

321.

T-K8

Mixed

Reddish limestones with jaspers, radiolarites and "first flysch".

Up. Triassic - Low. Senonian

322.

Ts.fl

Mixed

Clastic series : alternations of sandstones in thin banks with fragments of vegetal remnants and dark grey marls with filaments. Locally bands of light grey  limestones occur with yellow coating, including Conodonts.

Upper Triassic

323.

ol

Olistoliths

Olistoliths : locally occur, mainly of limestones, radiolarites and basic eruptive rocks, metamorphic or not.

Paleocene - Eocene

324.

ol1

Olistoliths

Olistoliths : locally occur, mainly of limestones, radiolarites and basic eruptive rocks, metamorphic or not. In layers of flysch.

Paleocene - Eocene

325.

ol2

Olistoliths

Olistoliths : locally occur, mainly of limestones. In layers of flysch.

Upper Eocene - Oligocene

326.

Js-ki.fl2

Ophiolites

Ophiolitic complex

Upp. Jurassic - Low. Cretaceous

327.

o

Ophiolites

Ophiolites : of serpentinites, peridotites, diabases, diorites and amphibolites accompanied by red marly limestones of Mastrichtian age, in places.

Pre-middle Miocene

328.

ophro

Ophiolites

Ophiolitic rocks : ultrabasic and basic rocks, pseudoconglomerates, consisting of peridotites locally serpentinized, gabbros and diorites.

Lower Cretaceous ? - Cenomanian

329.

π,θ

Ophiolithic complex

Ophiolithic complex: peridotites, pyroxenites, usually serpentinized and slightly metamorphic diabasic rocks

330.

b

Orthorocks

Metabasalts and metatuffs

Upper Triassic

331.

ortho

Orthorocks

Orthorocks : Metabasalts and metagabbros.

Mid. Carboniferrous - Up. Triass

332.

ϋ

Orthorocks

Orthorocks : Metabasalts and metagabbros.

Mid. Carboniferrous - Up. Triass

333.

Th-J.k

Pantokratora limestones

Pantokratora limestones: grey-white, fine to coarse grained, recrystallized, thick-bedded, massive and karstic limestones

Rhaetian-Lias?

334.

Cm-Ts.ph

Pararocks

Pararocks : Schists (mica, mica-chlorite, chloritoid-muscovite, quartzitic with sericite and hematite, carbonaceous-micaceous, graphite-mica), phyllites (mainly carbonaceous-chloritoid) and quartzites.

Mid.Carboniferous-Up.Triassic

335.

π

Peridotites

peridotite

Igneous rocks

336.

Ώ

Peridotites

peridotite

Igneous rocks

337.

ph

Phyllites

Phyllites : graphitic, seritic, chrolitic, sometimes haematitic.

Triassic

338.

PT-ph

Phyllites

Dark-grey greenish or maroon, mainly sericite phyllite in various grade of epizone metamorphosis.

Permian - Triassic

339.

PT-ph + C

Phyllites

Dark-grey greenish or maroon, mainly sericite phyllite in various grade of epizone metamorphosis, containing intercalations of sandstone and conglomerate.

Permian - Triassic

340.

PT-ph + q

Phyllites

Dark-grey greenish or maroon, mainly sericite phyllite in various grade of epizone metamorphosis, containing quartzite conglomerate and dark coloured thin-bedded crystalline limestone

Permian - Triassic

341.

PT-ph-c

Phyllites

Dark-grey greenish or maroon, mainly sericite phyllite in various grade of epizone metamorphosis, containing intercalations of sandstone and conglomerate.

Permian - Triassic

342.

Cs-Ti.ph

Phyllites-Marbles-Quartzites

"Sfinari" formation : a sequence of alternating green phyllites, thin-platy marbles and detached thin quartzite banks

Upper Carboniferous - Upper Skyt

343.

Ts-Jm..k

Platy limestones

Platy limestones: polychromatic, fine-,medium-, to coarse-graines,sublithographic, marly and locally brecciated with silex

Upper Triassic?-Dogger

344.

Ts-JMk

Platy limestones

Platy limestones: polychromatic, fine-,medium-, to coarse-graines,sublithographic, marly and locally brecciated with silex

Upper Triassic?-Dogger

345.

πρ

Porphyrites

Porphyrite

Up. Jurassic - Low. Cretaceous

346.

q

Quartzites

quartzites

Triassic

347.

T3-4.qt

Quartzites

"Agios Dikeos" quartzites

Middle Ladinian-Lower Carnian

348.

T4-5.qt

Quartzites

"Koutrouli" quartzites

Carnian-Norian

349.

Mg

Quartzites - Phyllites

Layers of quartzite alternating with phyllites and graphitic phyllites.

Mesozoic (????)

350.

Mq

Quartzites - Phyllites

Layers of quartzite alternating with phyllites.

Mesozoic (????)

351.

J.ks

Radiolarites

Radiolarites and "first flysch"

Jurassic - Lower Senonian

352

Rw

Rauhwackes

Rauhwackes of different sizes and irregular shapes with thin to thick bedded or even unbedded, mostly crystalline, limestones and sometimes interbedded phyllites.

Triassic

353.

Rw

Rauhwackes

Rauhwackes of different sizes and irregular shapes with thin to thick bedded or even unbedded, mostly crystalline, limestones and sometimes interbedded phyllites.

Triassic

354.

M5.r

Reef fragments

Reef fragments

Tortonian

355.

s

Sands

Coastal sands

Holocene

356.

Mi-ms

Sandstones

Yellowish marly sandstone

Miocene

357.

Mi-st

Sandstones

Sandstone, loose of weak cohesion in some places

Miocene

358.

Es-Oi.sch

Schists

Metaflysch (Croussona beds) : carbonate schists, green, grey-green to dark-red, which have undergone very low degree metamorphism. Micro-medium crystalline texture and compact parallelly oriented. Main mineralogical constituents : malcit

Upper Eocene - Lower Oligocene

359.

fi

Schists

Kroussonas formation : green and red schists with some layers of marble.Kroussonas formation : green and red schists with some layers of marble.

Upper Eocene - Lower Oligocene

360.

Ji-m.sch

Schists

Schists siliceous-carbonate-argillaceous :small occurances, thin-medium-bedded, of yellowish to light brown colour, locally with characteristic porous surface. Undergone a slight local metamorphism. The siliceous material is mainly chalc

Lias ? - Dogger ?

361.

Js-ki.fl1

Schists

Vatos schists : Grey marls and beds of sandstone limestones, sometimes with conglomerates and quartzites.

Upp. Jurassic - Low.Cretaceous

362.

Ki-s.sch

Schists

Schists : similar to the mesozoic schists of the pelagonian nappe differing only in glaucophane which is absent here. They are of various colour, they have undergone low degree metamorphism and are traversed by quartz veins.

Lower Cretaceous ? - Cenomanian

363.

Mz.sch

Schists

Carbonate-quartoze schists

Middle Jurassic - Eocene

364.

PCsh

Schists

Crystalline schists : shining mica schists, or graphitic chloritic phyllites.

Mesozoic

365.

Pz-Mzsh

Schists

Crystalline schists : of the autochthonous system of Crete island (phyllites, muscovitic, graphitic, seritic, quartzitic, chloritic and lustrus schists), at places include platy black limestones.

Paleozoic - Mesozoic (?)

366.

Pz-Mzsh

Schists

Crystalline schists : of the autochthonous system of Crete island (phyllites, muscovitic, graphitic, seritic, quartzitic, chloritic and lustrus schists), at places include platy black limestones.

Paleozoic - Mesozoic (?)

367.

sch

Schists

Schists : argillaceous, micaceous, hydromicaceous, cliritic, quartose with phyllite intercalations.

Mesozoic

368.

T3-4.sch

schists

"Stavros-Selli" schists: variegated formation consisting of lowsonitic schists, quartzites and platy marbles. Gypsum intercalations occur in dolomites and rahwackes of considerable thickness.

Middle Ladinian-Lower Carnian

369.

Mt

Schists and Limestones

Clay schists and limestone terraces : darkcoloured clayey schists with black platy limestones and beds of quartzites

Miocene (????)

370.

Cs-Ti.sch

Schists-Quartzites-Marbles

"Mixed formation" : variegated formation consisting of chloritoid schists, quartzites and platy marbles

Upper Carboniferous - Upper Skyt

371.

H.sc,cs

Scree and talus cones

Scree and talus cones

Holocene

372.

Tm-s.sc

Shales

Shales : schists of very low metamorphic grade and yellowish, red-violet or greenish colour. They display lepidoblastic texture and parallel structure.

Ladinian - Carnian

373.

Tm-s.sch

Shales

Shales : schists of very low metamorphic grade and yellowish, red-violet or greenish colour. They display lepidoblastic texture and parallel structure.

Ladinian - Carnian

374.

Tm-s.sh

Shales

Shales (Ravdoucha) : yellowish to red-violet, of low degree metamorphism with lepidoblastic texture and parallel and schistoid structure. Main mineralogical constituents : sericite, chlorite, quartz and feldspars.

M.-U.Triassic (Ladinian-Carnian)

375.

H.el

Terra rossa, elluvial mantle

Terra rossa and elluvial mantle

Holocene

376.

vol

Volcanic

Volcanic Rocks : occuring locally in limited extend and small thickness, in tectonic contact with the lower members of the polychromatic cherts.They are pumiceous pillow lavas,of balsatic to andesitic composition,intensely altered and im

Jurassic-Lower Cretaceous






2.Βενετική Περίοδος
  Γενικά
  Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη: Α. Κινητά αντικείμενα
  Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη: Β. Έργα στην αρχική τους θέση και εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση
  Γραπτές μαρτυρίες για τη δυτική τέχνη
  Βιβλιογραφία
ΒΕΝΕΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το πρόγραμμα «Δυτική Τέχνη στην Κρήτη» έχει στόχο να ερευνήσει τα κατάλοιπα και τις μαρτυρίες για έργα τέχνης που υπήρχαν ή και δημιουργήθηκαν κατά τους τεσσερσήμισι αιώνες της βενετικής κυριαρχίας στην Κρήτη και να συγκεντρώσει πληροφορίες για τη δραστηριότητα δυτικοευρωπαίων καλλιτεχνών στο νησί.
Η ιδιαιτερότητα του εγχειρήματος έγκειται στο ότι το μεγαλύτερο μέρος του υλικού δεν υπάρχει πια ή έχει αλλοιωθεί σε βαθμό που δύσκολα αναγνωρίζεται. Ο μεγαλύτερος αριθμός των κτιρίων και ο διάκοσμός τους εξαφανίστηκαν. Διατηρήθηκε ένας μικρός αριθμός έργων της αρχιτεκτονικής, σημαντικά αλλοιωμένων, και μέρος μόνο της αρχιτεκτονικής γλυπτικής που τα κοσμούσε. Σώζονται όμως πλούσιες αρχειακές μαρτυρίες και πληροφορίες από πολλών ειδών γραπτές πηγές, που επιτρέπουν να προσεγγίσουμε έμμεσα το αντικείμενο της έρευνας. Το πρόγραμμα επικεντρώθηκε στην οργάνωση αυτού του υλικού: αφενός στην καταγραφή και τη φωτογράφιση των έργων γλυπτικής και λιθοξοϊκής του 13ου έως και του 17ου αιώνα, αφετέρου στην συγκέντρωση από γραπτές πηγές αναφορών σε έργα ζωγραφικής και γλυπτικής δυτικής προέλευσης ή προφανώς δυτικότροπα που όμως δε σώζονται.Η καταγραφή των έργων γλυπτικής και λιθοξοϊκής έγινε σε συνεργασία του Προγράμματος «Δυτική Τέχνη στην Κρήτη» και της 28ης και 13ης Εφορείας Βυζαντινών Aρχαιοτήτων.
Σκοπός της συλλογής αυτού του υλικού είναι να εντοπιστεί το εύρος και ο χαρακτήρας της δυτικοευρωπαϊκής καλλιτεχνικής παρουσίας και να διερευνηθούν οι επιπτώσεις της παρουσίας αυτής στον πολιτισμό που αναπτύχθηκε στην Κρήτη κατά το τέλος του μεσαίωνα και την αυγή της νεότερης εποχής. Πρόκειται για έρευνα που, σε τελευταία ανάλυση, αφορά πλευρές της συνάντησης διαφορετικών πολιτιστικών παραδόσεων σε μια εποχή μετάβασης και μεγάλων ανατροπών.
Η έρευνα αυτή επιπλέον, διαφωτίζει την τύχη των βενετσιάνικων μνημείων της Κρήτης κατά  τον 20ο αιώνα. Το υλικό που συγκεντρώνεται διασταυρώνεται με την καταγραφή που πραγματοποίησε τα πρώτα χρόνια του αιώνα ο Giuseppe Gerola και δημοσιεύτηκε στο μνημειώδες έργο του Monumenti Veneti nell' isola di Creta, Ι-IV, Βενετία 1905-1932. Τεκμηριώνονται έτσι οι μεταβολές που επήλθαν έκτοτε και καταγράφονται πτυχές της σύγχρονης ιστορίας του νησιού.
Στα πλαίσια του προγράμματος δημιουργήθηκαν τέσσερις βάσεις δεδομένων:

  • Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη: Α. Κινητά αντικείμενα
  • Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη: Β. Έργα στην αρχική τους θέση και εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση
  • Γραπτές μαρτυρίες για τη δυτική τέχνη στην Κρήτη
  • Βιβλιογραφία για τη δυτική  τέχνη στην Κρήτη κατά τη βενετοκρατία

Ας σημειωθεί ότι οι βάσεις βρίσκονται υπό διαρκή εμπλουτισμό και ανανέωση. Μέρος μόνο των βάσεων είναι προσβάσιμο μέσω του Διαδικτύου, το οποίο όμως συνεχώς επεκτείνεται. Ως εκ τούτου, οι παρατηρήσεις των επισκεπτών του δικτυακού τόπου είναι ευπρόσδεκτες.

Για τη συγκρότηση των βάσεων συνεργάστηκαν οι: Όλγα Γκράτζιου (υπεύθυνη του προγράμματος) Μαρία Βακονδίου, Πετρούλα Βαρθαλίτου, Σοφία Κατόπη, Όλγα Μαγουλά, Νίκος Τσιβίκης. Από την 28η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων συνεργάστηκαν οι: Μιχάλης Ανδριανάκης, προϊστάμενος της Εφορείας, Πετρούλα Βαρθαλίτου, Κωστής Γιαπιτζόγλου, Γιάννης Φάντακης, Αναστασία Φιολοτάκη. Φωτογραφίες: Εφη Μωραϊτάκη, Σπύρος Παναγιωτόπουλος.
Σχεδιασμός βάσεων: Μιχάλης Παπάζογλου, Γιώργος Παπαδάκης.



ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ:Α. ΚΙΝΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: Μια συνεργασία του Ι.Μ.Σ με τις 13η και 28η Εφορεία Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων και του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης

Η βάση δεδομένων Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη: Α. Κινητά αντικείμενα  περιέχει καταγραφές των έργων γλυπτικής και λιθοξοϊκής που βρίσκονται στις αποθήκες της 13ης και της 28ης Εφορείας Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων, στη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Συλλογή Χανίων, στην έκθεση και στις αποθήκες  του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης και στο Μουσείο Ιερών Εικόνων και Κειμηλίων Αγίας Αικατερίνης στο Ηράκλειο .
Το μεγαλύτερο μέρος των γλυπτών αποτελείται από θραύσματα αρχιτεκτονικής γλυπτικής. Είναι δηλαδή, ό,τι απέμεινε από δημόσια και ιδιωτικά κτίρια που έχουν πια καταστραφεί. Πρόκειται κυρίως για θραύσματα από  επενδύσεις τοίχων, περίθυρα, κιονόκρανα και τμήματα παραστάδων.  Πολλά είναι τα γλυπτά-εμβλήματα: λιοντάρια του Αγίου Μάρκου  και οικόσημα. Δεν λείπουν, αν και είναι λιγοστά, θραύσματα αγαλμάτων και εικονιστικά ανάγλυφα.
Χαρακτηριστικό των γλυπτών που έχουν σωθεί είναι η αποσπασματικότητα. Είναι εμφανές ότι πρόκειται για λιγοστά λείψανα από ένα σύνολο που ήταν ασφαλώς εντυπωσιακότερο.
Ένα ακόμα χαρακτηριστικό των γλυπτών  που καταγράφονται είναι η μεγάλη ποικιλία: ποικιλία που σχετίζεται όχι τόσο με τη χρήση των γλυπτών αλλά με τη χρονολόγηση, την τεχνοτροπία, τις τεχνικές και την εικονογραφία. Μπορούμε να εντοπίσουμε τη δράση τοπικών λιθοξόων, να ανιχνεύσουμε έργα Ιταλών και να διακρίνουμε την ευρεία αποδοχή του δυτικού πολιτισμού. Αναγνωρίζουμε πολλές από τις τάσεις της ιταλικής τέχνης από τον 13ο έως τον 17ο αιώνα.
Χρήση της βάσης Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη:Α. Κινητά αντικείμενα 
Η βάση Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη:Α. Κινητά αντικείμενα περιλαμβάνει τα στοιχεία της ταυτότητας του γλυπτού, το είδος, τη θέση, την προέλευση και την προτεινόμενη χρονολόγηση, με τρόπο κωδικοποιημένο ώστε να είναι δυνατή η ηλεκτρονική αναζήτηση. Παρατίθενται επίσης οι διαστάσεις, πληροφορίες για το υλικό και την κατάσταση διατήρησης. Σε ξεχωριστά πεδία γίνεται η αναλυτική περιγραφή  και παρατίθενται σχόλια.
Το πρώτο πεδίο  ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ προσδιορίζει το γλυπτό. Σε πολλές περιπτώσεις αυτό το πεδίο συμπληρώνεται με μεγάλη δυσκολία καθώς η κακή και αποσπασματική διατήρηση των θραυσμάτων δυσχεραίνει την αναγνώριση.
Στο πεδίο ΑΥΞΩΝ ΑΡΙΘΜΟΣ δίνεται ο αύξων αριθμός του αντικειμένου στη βάσης δεδομένων. Φυσικά διαφέρει από τον αριθμό που έχει δοθεί στο γλυπτό στη Συλλογή όπου φυλάσσεται.
Το πεδίο ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΘΕΜΑ δίνει συνοπτικά πληροφορίες σχετικά με το θέμα που εικόνιζε το γλυπτό.
Τα γλυπτά ταξινομήθηκαν  σε πέντε κατηγορίες: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ, ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ, ΤΑΦΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ, ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ και ΟΛΟΓΛΥΦΑ.  Οι κατηγορίες εξασφαλίζουν τη στοιχειώδη ομαδοποίηση.
Στην κατηγορία ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ταξινομείται μεγάλος αριθμός αντικειμένων με συχνά αδιάγνωστη την αρχική χρήση.
Στη κατηγορία  ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ ταξινομούνται αρχιτεκτονικά μέλη που δεν αποτελούσαν δομικά μέλη του οικοδομήματος, αλλά είχαν μόνο συμπληρωματικό ρόλο όπως πλάκες με  θυρεούς και εμβλήματα. 
Στην κατηγορία ΤΑΦΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ταξινομούνται μέλη κάθε τύπου επιτύμβιων μνημείων.
Η κατηγορία ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ περιλαμβάνει ενεπίγραφες πλάκες, συνήθως ταφικές ή αναθηματικές.
Στην κατηγορία ΟΛΟΓΛΥΦΟ ταξινομούνται αγάλματα και προτομές ή θραύσματά τους.
Ακολουθούν πληροφορίες σχετικά με τη θέση του γλυπτού. Στο πεδίο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ δίνεται η σημερινή θέση του γλυπτού.
Στο πεδίο ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ σημειώνεται η θέση όπου εντοπίστηκε το γλυπτό. Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή δεν ταυτίζεται πάντοτε με την αρχική θέση του γλυπτού.
Στο πεδίο ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ των γλυπτών δίνονται οι μέγιστες σωζόμενες διαστάσεις του αντικειμένου. Ακολουθεί ένα σχόλιο  για την ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ  του γλυπτού. Στο πεδίο ΥΛΙΚΟ  σημειώνουμε το είδος πέτρας. Ο βασικός διαχωρισμός γίνεται μεταξύ μαρμάρου και ασβεστολίθου, μια και δεν επιχειρήθηκε να  προσδιορισθεί ακριβώς το είδος του ασβεστολίθου.
Το πεδίο ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ συμπληρώνεται συνήθως με πρόταση χρονολόγησης κατά προσέγγιση.
Στο πεδίο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ γίνεται η περιγραφή του γλυπτού και διατυπώνονται υποθέσεις για την αρχική μορφή και χρήση του.
Στο πεδίο ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ σημειώνεται ο αριθμός καταγραφής της Συλλογής που φυλάσσεται το γλυπτό. Επιπλέον, δίνονται τυχόν παλαιότερη αρίθμηση των μουσείων και συλλογών, ο χρόνος εισαγωγής στο μουσείο, ο χρόνος και ο τόπος περισυλλογής. Σημειώνονται γλυπτά  που συνανήκουν ή έχουν κοινή προέλευση ή άλλες συγγένειες. Στην περίπτωση που το γλυπτό συνανήκει με άλλο, η πρόσβαση στην καταγραφή του γίνεται αυτόματα: επιλέγουμε απλά την ένδειξη ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΑ ΓΛΥΠΤΑ.
Στο πεδίο ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ σημειώνεται η ημερομηνία λήψη της φωτογραφίας και τα ονόματα των φωτογράφων.
Στο πεδίο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ δίνονται τυχόν δημοσιεύσεις που αφορούν στο έργο.

Η βάση δεδομένων προσφέρει τη δυνατότητα αναζήτησης των γλυπτών. Όλα τα πεδία που αποτελούν στοιχεία ταυτότητας του γλυπτού, δηλαδή, τα πεδία ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ, ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ, ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ,  ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΘΕΜΑ, μπορούν να λειτουργήσουν και ως λέξεις κλειδιά με τα οποία γίνεται η αναζήτηση. Η αναζήτηση γίνεται πιο εύκολη, αν ο χρήστης πληκτρολογήσει στοιχεία της ταυτότητας του γλυπτού στα αντίστοιχα πεδία.           Για παράδειγμα, αν τον ενδιαφέρουν μόνο τα αγάλματα, μπορεί να τα αναζητήσει πληκτρολογώντας τη λέξη «άγαλμα» στο πεδίο ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ και πατώντας την ένδειξη ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ.  Αντίστοιχα μπορεί να  αναζητήσει μόνο γλυπτά συγκεκριμένης προέλευσης, π.χ. τα γλυπτά ενός μουσείου, πληκτρολογώντας στο αντίστοιχο πεδίο την κατάλληλη λέξη.
Εκτός από τα πεδία αυτά, η αναζήτηση μπορεί να γίνει με τρεις επιπλέον λέξεις κλειδιά: ΘΥΡΕΟΣ, ΕΠΙΓΡΑΦΗ  και ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ. Εμφανίζονται τότε αντικείμενα ποικίλων κατηγοριών που μπορεί να είναι ενεπίγραφα ή να φέρουν θυρεούς , π.χ. αντικείμενα ταξινομημένα ως ταφικά μνημεία. Θεωρήσαμε απαραίτητο να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις τρεις έννοιες ως κλειδιά αναζήτησης γιατί αποτελούν ασφαλή  στοιχεία χρονολόγησης. Διευκρινίζεται ότι με την ένδειξη  ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ αναζητούνται μόνο τα γλυπτά τα οποία φέρουν επιγραφή  και όχι αυτά για τα οποία οι συντάκτες προτείνουν  χρονολόγηση



ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ: Β. ΕΡΓΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΤΟΥΣ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΝΤΟΙΧΙΣΜΕΝΑ ΣΕ ΔΕΥΤΕΡΗ ΧΡΗΣΗ: Μια συνεργασία του Ι.Μ.Σ με τις 13η και 28η Εφορεία Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων

Η βάση δεδομένων Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη: Β. Έργα στην αρχική τους θέση και εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση περιλαμβάνει καταγραφές γλυπτού διακόσμου σε ακίνητες κατασκευές όπως εκκλησίες, κρήνες, οχυρώσεις ή είναι εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση σε ποικίλα κτίρια.
Η βάση αυτή περιλαμβάνει ένα ανομοιογενή όγκο καταγραφών. Καταχωρούνται ολόκληρα συγκροτήματα ή μεμονωμένα οικοδομήματα, μικρότερα γλυπτά που βρίσκονται κατά χώραν και συλλήματα σε δεύτερη χρήση.
Η βάση Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη:Β. Έργα στην αρχική τους θέση και εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση προέκυψε ως συμπληρωματική της βάσης Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη:Α. Κινητά αντικείμενα, καταρχήν για να ταξινομηθούν σωζόμενα αρχιτεκτονήματα με σημαντικό γλυπτό διάκοσμο αλλά και με σκοπό να λειτουργήσει ως υλικό αναφοράς για αποσπασματικά σωζόμενα γλυπτά, (όπως  οι μετόπες από τη Λότζια του Χάνδακα. Δεν αποσκοπεί προς το παρόν να αποτελέσει πλήρη καταγραφή των σωζόμενων κατασκευών της βενετικής περιόδου.

Χρήση της βάσηςΓλυπτική στη Βενετική Κρήτη: Β. Έργα στην αρχική τους θέση και εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση
Η βάση Γλυπτική στη Βενετική Κρήτη:Β. Έργα στην αρχική τους θέση και εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση   περιλαμβάνει τα στοιχεία της ταυτότητας του μνημείου, το είδος, τη θέση, την κατάσταση διατήρησης, την κήρυξη και την  χρονολόγηση, με τρόπο κωδικοποιημένο. Σε ξεχωριστά πεδία γίνεται η αναλυτική περιγραφή  και παρατίθενται όλες οι πληροφορίες που έχουμε για κάθε έργο.
Στο πεδίο ΜΝΗΜΕΙΟ σημειώνεται το είδος του οικοδομήματος.
Στο πεδίο ΟΝΟΜΑ σημειώνονται διαφορετικές κάθε φορά πληροφορίες. Στις καταγραφές των εκκλησιών σημειώνεται το όνομα της εκκλησίας. Όταν καταγράφονται κρήνες σημειώνεται το όνομα με το οποίο είναι γνωστή η κρήνη. Συχνά ο προσδιορισμός είναι μόνον τοπογραφικός.
Ακολουθούν τα πεδία ΠΟΛΗ/ΧΩΡΙΟ, ΝΟΜΟΣ, ΔΗΜΟΣ, ΘΕΣΗ που συμπληρώνονται με το όνομα της πόλης ή του χωριού, του νομού, του δήμου όπου βρίσκεται το οικοδόμημα.
Τα πεδία ΠΟΛΗ/ΧΩΡΙΟ και ΝΟΜΟΣ λειτουργούν και ως λέξεις κλειδιά για την αναζήτηση του μνημείου.
Σημειώνονται επιπλέον η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ και η ΚΗΡΥΞΗ του μνημείου.
Στο πεδίο ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ σημειώνεται η ημερομηνία λήψης της φωτογραφίας και το όνομα των φωτογράφων.
Στο πεδίο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ περιγράφεται το μνημείο. Η έμφαση δίνεται στο γλυπτό διάκοσμο.
Στο πεδίο ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ καταγράφονται πληροφορίες και παρατηρήσεις σχετικές με την οικοδομική ιστορία του μνημείου, τις εργασίες ανασκαφής, αναστήλωσης και συντήρησης όπου έχουν γίνει. Επιπλέον, εδώ σημειώνεται οποιαδήποτε άλλη πληροφορία σχετικά με το μνημείο. Στο πεδίο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ δίνονται τυχόν δημοσιεύσεις που αφορούν στο έργο.



Η ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΡΑΠΤΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Η βάση  Γραπτές μαρτυρίες για τη δυτική τέχνη στην Κρήτη, περιέχει μαρτυρίες για τη δυτική τέχνη στην Κρήτη, που εντοπίζονται σε κάθε είδους γραπτές πηγές. Πλήθος πληροφοριών περιέχονται σε δημόσια και ιδιωτικά έγγραφα που διασώθηκαν στα βενετικά αρχεία και δημοσιεύονται από το 19ο αιώνα και εξής.
Στα έγγραφα αυτά εντοπίζεται πληθώρα στοιχείων που αφορούν σε δυτικά έργα τέχνης, σε τέχνεργα και σκεύη προερχόμενα από τη δυτική Ευρώπη, σε δυτικούς καλλιτέχνες και μηχανικούς, σε οικοδομήματα των Βενετών και της καθολικής εκκλησίας. Οι μαρτυρίες επιβεβαιώνουν πτυχές του δυτικού υλικού πολιτισμού στην Κρήτη κατά τη βενετοκρατία. Αφορούν ωστόσο κατά κύριο λόγο το αστικό περιβάλλον του Χάνδακα. Οι μαρτυρίες αναφέρονται σε μεγάλο όγκο υλικού, που με εξαίρεση τα λείψανα κάποιων κτιρίων ή τα σπαράγματα αρχιτεκτονικών γλυπτών, δεν σώζονται σήμερα. Η συλλογή ωστόσο και η μελέτη των μαρτυριών αυτών επιτρέπει να ανιχνεύσουμε το εύρος και το χαρακτήρα της δυτικοευρωπαϊκής καλλιτεχνικής παρουσίας στην Κρήτη, καθώς να διερευνήσουμε τις επιπτώσεις της παρουσίας αυτής στον πολιτισμό που αναπτύχθηκε στο νησί κατά το τέλος του μεσαίωνα και την αυγή της νεότερης εποχής.
Στη βάση Γραπτές μαρτυρίες για τη δυτική τέχνη στην Κρήτη συλλέγονται όλων των ειδών οι πληροφορίες σχετικά με την παρουσία και την δραστηριότητα των δυτικοευρωπαίων καλλιτεχνών στην Κρήτη, αλλά και  των μηχανικών που έρχονταν στο νησί από την Ιταλία για εργασίες στις οχυρώσεις, στα φρούρια, στα λιμάνια και άλλα δημόσια κτίρια. Οποιαδήποτε μαρτυρία αναφέρεται σε κατασκευές από δυτικούς, στον πορισμό των οικοδομικών υλικών από την Κρήτη και το εξωτερικό αποδελτιώνεται.
Συλλέγεται ακόμα οποιαδήποτε αναφορά σε δυτικά ή δυτικότροπα έργα τέχνης, αλλά και διατυπώσεις που δείχνουν την διάδοση της τέχνης αυτής στους ντόπιους. Επίσης, μαρτυρίες που αφορούν σε αντικείμενα της δυτικής κουλτούρας (πχ δυτικά μουσικά όργανα, σκεύη του οικιακού εξοπλισμού, κοσμήματα, οικόσημα) αποδεικνύουν την οικειοποίηση του δυτικού τρόπου ζωής στην Κρήτη, τουλάχιστον από ένα μέρος του πληθυσμού.
Συλλέγεται επίσης, οποιαδήποτε μαρτυρία για τον εξοπλισμό των καθολικών εκκλησιών και των μεγάλων συγκροτημάτων των μοναστικών ταγμάτων της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας.

Οδηγίες για τη χρήση της βάσης δεδομένων Γραπτές μαρτυρίες για τη δυτική τέχνη στην Κρήτη.

Η πρώτη σελίδα της βάσης δεδομένων Γραπτές μαρτυρίες για τη δυτική τέχνη στην Κρήτη αφορά στην αναζήτηση της μαρτυρίας. Η αναζήτηση μπορεί να γίνει με τη χρήση πολλαπλών κριτηρίων, ως εξής:

  • Mε βάση το ΕΙΔΟΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ απ' όπου προέρχεται η γραπτή μαρτυρία. Ας σημειωθεί εδώ ότι οι περισσότερες μαρτυρίες που έχουμε για δυτικά έργα τέχνης στην Κρήτη προέρχονται από νοταριακά έγγραφα (διαθήκες, απογραφές, εκτιμήσεις περιουσιών, προικοσύμφωνα, συμβολαιογραφικές πράξεις κλπ.) και αφορούν κυρίως σε αντικείμενα που έχουν χαθεί. Επιπλέον, έχουμε αρκετές επίσημες εκθέσεις Βενετών αξιωματούχων, καθώς και εκκλησιαστικών αξιωματούχων (αρχιεπίσκοποι, επίσκοποι, κλπ.) ή έγγραφα της διοίκησης. Η επιλογή γίνεται μέσω μιας λίστας στην οποία αναγράφονται τα είδη των εγγράφων/κειμένων που έχουν εισαχθεί στη βάση. Ο χρήστης της βάσης μπορεί να επιλέξει ένα μόνο είδος κειμένου κάθε φορά.
  • Mε βάση τη χρονολογία της γραπτής μαρτυρίας. Παρουσιάζεται με τη μορφή ΕΤΟΣ: «Από..Έως..», οπότε ο επισκέπτης μπορεί να πληκτρολογήσει είτε ένα συγκεκριμένο έτος, είτε μια χρονική περίοδο.
  • Mε βάση το κριτήριο του ότι το δυτικό αντικείμενο που μνημονεύεται στην μαρτυρία, αποτελούσε μέρος του ΟΙΚΙΑΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ κάποιου κρητικού νοικοκυριού. Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν μαρτυρίες που αναφέρονται σε έπιπλα, σκεύη, ενδύματα κλπ. τα οποία είτε είχαν εισαχθεί από τη Δυτική Ευρώπη, είτε ανήκαν στην δυτική κουλτούρα την οποία είχε οικειοποιηθεί μέρος του πληθυσμού στην Κρήτη.
  • Mε βάση τον τομέα της ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, τον οποία αφορά η μαρτυρία. Η επιλογή γίνεται μέσω μιας λίστας που περιέχει τα εξής πεδία: 1.Εκκλησιαστική Αρχιτεκτονική, 2.Οχυρώσεις, 3.Λιμάνια-Λιμενικές Εγκαταστάσεις, 4.Οικίες, 5.Δημόσια Κτίρια, 6.Ταφικά Μνημεία. Εδώ πρέπει να σημειωθεί, ότι επειδή οι μαρτυρίες για τις οχυρώσεις έχουν ήδη αξιοποιηθεί βιβλιογραφικά, στη βάση αποδελτιώθηκαν κυρίως πληροφορίες για δυτικοευρωπαίους μηχανικούς που εργάστηκαν στην Κρήτη.
  • Mε βάση μια λίστα πεδίων που αφορούν στην ΓΛΥΠΤΙΚΗ. Ο χρήστης της βάσης μπορεί να επιλέξει ένα από τα εξής πεδία: 1.Γλύπτες, 2. Λιθοξόοι, 3. Αρχιτεκτονική Γλυπτική, 4. Εργαλεία, 5. Μαθητεία. Τα πεδία αυτά έχουν επιλεχθεί με βάση το είδος των μαρτυριών που συναντούμε συνήθως και αφορούν στον τομέα της γλυπτικής.
  • Mε βάση μια λίστα πεδίων που αφορούν στην ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ. Ο χρήστης της βάσης μπορεί να επιλέξει ένα από τα εξής πεδία: 1.Δυτικοί Ζωγράφοι, 2. Δυτικά Έργα, 3. Δυτικότροπη Ζωγραφική, 4. Διακοσμητική Ζωγραφική.
  • Mε βάση μια λίστα πεδίων που αφορούν σε ΧΑΡΑΚΤΙΚΑ. Ο χρήστης μπορεί να επιλέξει μεταξύ των: 1. Θρησκευτικά  Θέματα, 2. Κοσμικά Θέματα, 3. Χάρτες/Απόψεις Πόλεων.
  • Mε βάση μια λίστα πεδίων που αφορούν στη ΜΟΥΣΙΚΗ. Εδώ ο χρήστης επιλέγει μεταξύ των: 1. Όργανα, 2. Μουσικοί, 3. Μουσική Εκπαίδευση, 4. Εκκλησιαστική Μουσική, 5. Κοσμική Μουσική.
  • Tέλος, με βάση τις ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ οι οποίες αναφέρονται στις γραπτές μαρτυρίες που μας ενδιαφέρουν.

Στις καρτέλες εγγραφής κάθε μαρτυρίας υπάρχουν περισσότερα πεδία-πληροφορίες.
Το πρώτο πεδίο είναι το ΕΙΔΟΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ που ενημερώνει για το είδος του κειμένου απ' όπου συλλέχθηκε η μαρτυρία και είναι το ίδιο με εκείνο της αναζήτησης.
Το δεύτερο είναι η ΜΑΡΤΥΡΙΑ και αναφέρεται γενικά στο είδος του αντικειμένου ή της πληροφορίας.
Το τρίτο πεδίο είναι το ΕΤΟΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ.
Ακολουθεί το πεδίο ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. Εδώ δίνεται μία περίληψη του εγγράφου στο οποίο εντοπίζεται η μαρτυρία που μας ενδιαφέρει. Όταν δεν έχει δημοσιευτεί ολόκληρο το έγγραφο αναφέρεται εδώ η πληροφορία που μας ενδιαφέρει.
Στο πεδίο ΠΑΡΑΘΕΜΑ παρατίθεται είτε ολόκληρο το έγγραφο όπου αυτό είναι δυνατό, είτε το απόσπασμα του εγγράφου που περιέχει την μαρτυρία.
Στο πεδίο ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ-ΣΧΟΛΙΑ δίνεται οποιαδήποτε άλλη πληροφορία σχετικά με το έγγραφο ή τη μαρτυρία. Στο πεδία αυτό μπορεί να υπάρχει παραπομπή σε άλλη εγγραφή της βάσης. Εδώ δίνονται τα στοιχεία του εγγράφου που περιέχει τη μαρτυρία, όπου αυτά είναι γνωστά. Πολύ συχνά αναφέρεται ότι «το έγγραφο δεν δημοσιεύεται». Αυτό σημαίνει ότι στη σχετική βιβλιογραφία δεν περιέχεται έκδοση του εγγράφου αλλά απλή αναφορά της πληροφορίας.
Ακολουθεί το πεδίο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ, όπου δίνεται η βιβλιογραφική παραπομπή στο βιβλίο, περιοδικό ή συλλογικό τόμο όπου δημοσιεύτηκε το έγγραφο απ' όπου προέρχεται η μαρτυρία. Όπου μπορούμε χρησιμοποιούμε την πρώτη δημοσίευση της μαρτυρίας. Εδώ δίνονται ακόμα και όποιες βιβλιογραφικές πληροφορίες έχουμε σχετικά με την μαρτυρία.



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει αυτόνομα, σε ειδική βάση δεδομένων, τα βιβλιογραφικά στοιχεία μελετών και εκδόσεων που σχετίζονται με την τέχνη στην Κρήτη κατά την εποχή της Βενετοκρατίας. Η βάση αυτή εμπλουτίζεται διαρκώς.






3. Στα χρόνια των Οθωμανών
  Γενικά
  Κατοίκηση
  Οθωμανικά Μνημεία
  Μουσουλμανικές Επιτύμβιες Στήλες
  Κατάλογος Τουρκικού Αρχείου Χανίων
  Βιβλιογραφία
Τράπεζα πολιτισμικών πληροφοριών για την Κρήτη στην οθωμανική περίοδο

Στα μέσα του 17ου αιώνα, μετά από έναν μακροχρόνιο πόλεμο (1645-1669), η βενετική Κρήτη περιήλθε στα χέρια των Οθωμανών. Η οθωμανική κατάκτηση του νησιού επέφερε μια σειρά από αλλαγές στην οικονομία, την κοινωνική οργάνωση και την πολιτιστική φυσιογνωμία της Κρήτης. Μια σημαντική παράμετρος αυτών των αλλαγών υπήρξε το γεγονός ότι στο νησί αναπτύχθηκε στη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου, κατά κύριο λόγο μέσω εξισλαμισμών ντόπιων κατοίκων, μια σημαντική κοινότητα μουσουλμάνων. Με αυτό τον τρόπο προστέθηκε στην ήδη σύνθετη πολιτισμικά φυσιογνωμία του νησιού μια νέα πολιτισμική παράδοση, αυτή του οθωμανικού ισλάμ. Η ανάδειξη όψεων αυτής της παράδοσης, που εξέλιπε στην Κρήτη μετά την ολοκληρωτική αποχώρηση των μουσουλμάνων από το νησί με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών το 1924, αλλά συνεχίζει να αποτελεί, κυρίως μέσω των σωζόμενων οθωμανικών μνημείων, ένα υπαρκτό πολιτισμικό απόθεμα για το νησί, είναι ο στόχος αυτής της συλλογής πολιτισμικών πληροφοριών. Η συλλογή που παρουσιάζεται εδώ σε μορφή βάσεων δεδομένων πολιτισμικών πληροφοριών στηρίζεται στην αποδελτίωση βιβλιογραφικών πληροφοριών από το Πρόγραμμα Τουρκικών Σπουδών του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών, το οποίο δραστηριοποιείται ερευνητικά από το 1987 στο Ρέθυμνο, με στόχο τη μελέτη της ιστορίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ας σημειωθεί ότι οι βάσεις βρίσκονται υπό διαρκή εμπλουτισμό και ανανέωση. Ως εκ τούτου, οι παρατηρήσεις των επισκεπτών είναι όχι μόνο καλοδεχούμενες, αλλά και απαραίτητες!

Ο χρήστης αυτής της τράπεζας μπορεί καταρχάς να αναζητήσει σε ειδική βάση δεδομένων πληροφορίες για την κατοίκηση στην Κρήτη κατά την οθωμανική περίοδο, δηλαδή τις πόλεις, τα χωριά και τα μετόχια της υπαίθρου του νησιού, είτε συνεχίζουν να κατοικούνται είτε έχουν εγκαταλειφθεί. Βασικός στόχος για τη δημιουργία αυτής της βάσης δεδομένων ήταν να συγκεντρωθούν οι πληροφορίες για τη διασπορά στο χώρο των κοινοτήτων με βάση το θρήσκευμα στην Κρήτη, δηλαδή της πλειονότητας των ορθόδοξων χριστιανών και της μειονότητας των μουσουλμάνων κατοίκων του νησιού κατά την οθωμανική περίοδο. Ειδικότερα, αποδελτιώθηκαν οι πληροφορίες που αναφέρουν εξισλαμισμούς στην ύπαιθρο του νησιού, καθώς είναι γνωστό ότι με αυτό τον τρόπο συγκροτήθηκε κυρίως η κοινότητα των μουσουλμάνων στην Κρήτη. Επίσης αποδελτιώθηκαν οι πληροφορίες που αναφέρουν μεταστροφή μουσουλμάνων στο χριστιανισμό στην Κρήτη τον 19ο αιώνα.

Η αναζήτηση μπορεί να γίνει με χρήση πολλαπλών κριτηρίων:

  • καταρχάς με βάση την κατηγορία της εγκατάστασης, αν πρόκειται για πόλεις, χωριά ή μετόχια
  • με βάση το όνομα της πόλης, του χωριού ή μετοχιού, αν ο χρήστης αναζητά κάτι συγκεκριμένο, ή γενικότερα κατά ομάδες εγκαταστάσεων, με βάση τα όρια των σημερινών νομών, των παλαιότερων επαρχιών και των σημερινών δήμων, ακόμα και το υψόμετρο.
  • με βάση το κριτήριο της αρχαιότητας, μπορούν να αναζητηθούν οι πληροφορίες για τους οικισμούς που μαρτυρούνται και παλαιότερα από την οθωμανική περίοδο, καθώς και για όσους ιδρύονται στην Κρήτη κατά την περίοδο αυτή
  • με βάση το κριτήριο της συνέχειας της κατοίκησης μέχρι τις μέρες μας ή της εγκατάλειψης (σε αυτή την περίπτωση, ο χρήστης μπορεί επιπλέον να αναζητήσει πληροφορίες για την ερήμωση των οικισμών στη διάρκεια των αιώνων της οθωμανικής κυριαρχίας στην Κρήτη)
  • με βάση τα δεδομένα που διαθέτουμε για τον πληθυσμό των εγκαταστάσεων σε διαφορετικά χρονικά σημεία (σε αυτή την περίπτωση, ο χρήσης μπορεί επιπλέον να προχωρήσει σε συγκεκριμένους συγκεντρωτικούς υπολογισμούς των δεδομένων με βάση τα άλλα κριτήρια που έχει επιλέξει)
  • με βάση τη θρησκευτική ταυτότητα των κατοίκων, αν δηλαδή οι πόλεις, τα χωριά και τα μετόχια κατοικούνταν αποκλειστικά από χριστιανούς ορθόδοξους ή μουσουλμάνους ή ήταν μικτά
  • με βάση την αναφορά σε εξισλαμισμούς ή εκχριστιανισμούς (ή και τα δύο).

Τα αποτελέσματα των αναζητήσεων περιλαμβάνουν ανά λήμμα μια σειρά πληροφοριών καταρχάς για την ονομασία κάθε οικισμού (παλαιότερη-ες και σύγχρονη), τη σημερινή διοικητική του υπαγωγή και το υψόμετρό του. Ακολουθούν οι πληροφορίες για την οθωμανική περίοδο (εφόσον έχουν εντοπιστεί), το φορολογικό καθεστώς κάθε οικισμού, τη θρησκευτική ταυτότητα των κατοίκων του, την παλαιότερη αναφορά του, την τυχόν ερήμωσή του, την τυχόν αναφορά που διαθέτουμε σε εξισλαμισμούς ή εκχριστιανισμούς, και τα δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί για το πληθυσμιακό μέγεθός του. Τέλος, σημειώνεται αν ο οικισμός συνεχίζει να κατοικείται μέχρι σήμερα ή έχει εγκαταλειφθεί. Κάθε λήμμα περιέχει στο κατώτερο τμήμα του τη βιβλιογραφία που έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα για τον εντοπισμό των παραπάνω πληροφοριών.

Οι οικισμοί που εντοπίστηκαν στο χώρο, με βάση τους χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, τοποθετήθηκαν σε ψηφιακό χάρτη με τη μέθοδο G.I.S. και είναι προσβάσιμοι και με αυτό τον τρόπο στον επισκέπτη.

Συνεργάτες: Ηλίας Κολοβός (επιμ.), Γιώργος Βίδρας, Δημήτρης Κάκος, Παναγιώτης Κροκίδας, Κωνσταντίνος Κωνσταντάς, Στέφανος Πούλιος, Κατερίνα Στάθη. Σχεδιασμός βάσης δεδομένων: Μιχάλης Παπάζογλου, Γιώργος Παπαδάκης

Ο χρήστης αυτής της τράπεζας μπορεί στη συνέχεια να αναζητήσει σε ειδική βάση δεδομένων ιστορικές πληροφορίες για τα οθωμανικά μνημεία στην Κρήτη, με την έννοια των σωζόμενων ή μη, κτιριακών καταλοίπων (νέων κατασκευών ή σε επανάχρηση) της πολιτισμικής παρουσίας της οθωμανικής εξουσίας και των μουσουλμάνων στην Κρήτη κατά την οθωμανική περίοδο. Βασικός στόχος για τη δημιουργία αυτής της βάσης δεδομένων ήταν να συγκεντρωθούν οι πληροφορίες για τα σχετικά άγνωστα αυτά κατάλοιπα της πολιτισμικής παρουσίας της οθωμανικής διοίκησης και του οθωμανικού ισλάμ στην Κρήτη, ώστε να διευκολυνθεί η μελέτη της τυπολογίας τους με ιστορικούς όρους. Καθώς μετά την οθωμανική κατάκτηση ένας βασικός στόχος της νέας εξουσίας στην Κρήτη ήταν να επιτύχει τον «εξοθωμανισμό» του χώρου, σε πολλές περιπτώσεις τα πρώτα οθωμανικά μνημεία δημιουργήθηκαν με την μετατροπή των παλαιότερων βενετικών μνημείων, για παράδειγμα των εκκλησιών σε τζαμιά. Σήμερα, μετά την αποχώρηση των μουσουλμάνων, τα κτίρια αυτά, εφόσον σώζονται, αποτελούν συνήθως μάρτυρες της παρουσίας των διαφορετικών θρησκειών και πολιτισμών στην ιστορία της Κρήτης. Από την άλλη πλευρά, στην περίπτωση των οθωμανικών μνημείων της περιόδου των Μεταρρυθμίσεων και της βασιλείας του Αμπντουλχαμίτ Β΄, που κατασκευάστηκαν στο πνεύμα του εκσυχρονισμού και εκδυτικισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σε πολλές περιπτώσεις τα κτίρια αυτά συνεχίζουν να υφίστανται με παρόμοια χρήση μέχρι και σήμερα. Με αυτό το πνεύμα, δημιουργήθηκαν λήμματα για κάθε κτίριο που εντοπίστηκε στη βιβλιογραφία ή στο χώρο σήμερα, τα οποία περιλαμβάνουν συνοπτικά τις ιστορικές πληροφορίες που διαθέτουμε για αυτά, με έμφαση στη χρήση τους, ώστε να διευκολυνθεί η περαιτέρω μελέτη τους.

Η αναζήτηση μπορεί να γίνει με χρήση πολλαπλών κριτηρίων:

  • καταρχάς με βάση τον τύπο των μνημείων, αν πρόκειται π.χ. για τζαμιά, μεστζίτ (μικρότερα μουσουλμανικά τεμένη), κλπ.
  • με βάση την τοποθέτησή τους στο χώρο, στις πόλεις της Κρήτης, σε συγκεκριμένα χωριά ή γενικότερα στα όρια των σημερινών νομών, και την ονομασία τους κατά την οθωμανική περίοδο ή σήμερα
  • με βάση τη χρονολόγηση της κατασκευής τους, αν πρόκειται δηλαδή για παλαιότερα κτίρια της βενετικής περιόδου που χρησιμοποιήθηκαν με διαφορετικό χαρακτήρα από τους Οθωμανούς ή αν πρόκειται για κτίρια της οθωμανικής περιόδου
  • τέλος, με βάση το αν σώζονται ή όχι

Τα αποτελέσματα των αναζητήσεων περιλαμβάνουν ανά λήμμα μια σειρά πληροφοριών καταρχάς για την ονομασία του μνημείου (παλαιότερη-ες και σύγχρονη), για το αν σώζεται ή όχι, για τον τοπογραφικό του εντοπισμό και για την χρονολόγηση της κατασκευής του, καθώς και για τα ιστορικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν γι' αυτό και αναφέρονται στην οθωμανική περίοδο (επιπλέον, σε ειδικό πεδίο συγκεντρώθηκε η πληροφόρηση που διαθέτουμε για τη σημερινή του κατάσταση). Ακολουθεί, τέλος, η βιβλιογραφία που έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα για τον εντοπισμό των παραπάνω πληροφοριών ανά λήμμα.

Τα μνημεία που εντοπίστηκαν στο χώρο των τριών πόλεων (Ηράκλειο, Χανιά, Ρέθυμνο), με επιτόπια έρευνα, τοποθετήθηκαν σε ψηφιακούς χάρτες με τη μέθοδο G.I.S. και είναι προσβάσιμα και με αυτό τον τρόπο στον επισκέπτη.

Συνεργάτες: Ηλίας Κολοβός (επιμ.), Μαρίνα Δημητριάδου, Δημήτρης Κάκος, Ελένη Κανετάκη, Παναγιώτης Κροκίδας, Κωνσταντίνος Κωνσταντάς, Στέφανος Πούλιος, Κατερίνα Στάθη. Φωτογραφίες: Έφη Μωραϊτάκη. Σχεδιασμός βάσης δεδομένων: Μιχάλης Παπάζογλου, Γιώργος Παπαδάκης

Ευχαριστίες σε: Κώστα Γιαπιτζόγλου, Αγησίλαο Καλουτσάκη, Γιώργο Λελεδάκη, Λιάνα Σταρίδα, Μανώλη Μανούσακα, Νικόλα Σταυρουλάκη, Χάρη Παπαδάκη

Σε ειδική βάση δεδομένων, έχουν εισαχθεί τα αποτελέσματα του προγράμματος καταγραφής και διάσωσης των μουσουλμανικών επιτύμβιων στηλών του Ρεθύμνου.

Η βάση των μουσουλμανικών επιτύμβιων στηλών περιέχει δεδομένα σχετικά με τις σωζόμενες στήλες που κοσμούσαν άλλοτε τους τάφους του μουσουλμανικού πληθυσμού του οθωμανικού Ρεθύμνου. Οι στήλες καλύπτουν την περίοδο από τον ύστερο 17ο αιώνα μέχρι το 1900. Η βάση παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις στήλες ως αντικείμενα (π.χ. διαστάσεις, κατάσταση διατήρησης, τυπολογία), καθώς και μεταγραφή στο λατινικό αλφάβητο και ελληνική μετάφραση των επιγραφών των ενεπίγραφων στηλών.

Συνεργάτες: Αντώνης Αναστασόπουλος (επιμ.), Μαρία Βαρούχα, Θανάσης Βιώνης, Κάρμεν Βουρβαχάκη, Ειρήνη Καλογεροπούλου, Κατερίνα Λημνίδη, Μαριάννα Λιάσκου, Μαριλένα Μπαλή, Ζώης Ξανθόπουλος, Μαρίνος Σαρηγιάννης, Νίκη Σπανού, Μαρία Τζουλάκη, Φωτεινή Χαιρέτη. Φωτογραφίες: Έφη Μωραϊτάκη.

Το πρόγραμμα διεξάγεται με τη συνεργασία της 28ης Εφορείας Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Σε ειδική βάση δεδομένων, την οποία μπορούν να αξιοποιήσουν χρήστες με ειδικό ερευνητικό ενδιαφέρον, έχει εισαχθεί ο κατάλογος του οθωμανικού αρχειακού υλικού που φυλάσσεται στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης στα Χανιά. Το αρχείο περιλαμβάνει οθωμανικούς, ελληνικούς, δίγλωσσους κώδικες και λυτά έγγραφα, που χρονολογούνται κυρίως στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Η καταγραφή και η ταξινόμηση του οθωμανικού αρχειακού υλικού υπήρξε το προϊόν ενός ερευνητικού προγράμματος που υλοποίησε παλαιότερα το Πρόγραμμα Τουρκικών Σπουδών του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης, ώστε οι σημαντικές αυτές πηγές για την ιστορία της Κρήτης να καταστούν προσιτές στην έρευνα. Στο πλαίσιο του έργου ταξινομήθηκαν 3.500 κώδικες και καταρτίστηκαν ισάριθμα δελτία με την περιγραφή του κάθε κώδικα, τα οποία μπορεί ο χρήστης να αναζητήσει πλέον με τη βοήθεια αυτής της βάσης δεδομένων.

Επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος καταγραφής και ταξινόμησης: Βασίλης Δημητριάδης

Ερευνητική Ομάδα: Gulsun Aksoy-Αϊβαλή, Αγγελική Βλαχοπούλου, Ειρήνη Ρενιέρη, Χρυσούλα Χριστοδουλάρα.

Φορέας χρηματοδότησης: Υποπρόγραμμα 1 του ΕΠΕΤ ΙΙ.

Τέλος, ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει αυτόνομα, σε ειδική βάση δεδομένων, τα βιβλιογραφικά στοιχεία των μελετών που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία των παραπάνω βάσεων δεδομένων. Η βάση αυτή εμπλουτίζεται διαρκώς.

Καλή αναζήτηση!






4.Νεότεροι Χρόνοι
  Γενικά
  Συμβολαιογραφικές Πράξεις
  Επαγγελματικοί Οδηγοί
  Δελτίο Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων
  Βιβλιογραφία
Γενικά

Γενικές Πληροφορίες για το πρόγραμμα Νεότεροι Χρόνοι θα βρείτε εδώ.

Συμβολαιογραφικές Πράξεις

Καταγραφή σε ηλεκτρονική μορφή ευρετηρίων τριών συμβολαιογράφων της πόλης του Ρεθύμνου και ενός της επαρχίας Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνου. Πρόκειται συγκεκριμένα για τους: Περτέβ Δερβισάκη, συμβολαιογράφο Ρεθύμνου (ευρετήριο Α: 1914-1917, ευρετήριο Β: 1917-1920, συνολικά 2950 πράξεις)΄ Ιωάννη Δ. Νικολακάκη, συμβολαιογράφο επαρχίας Μυλοποτάμου Ρεθύμνης (ευρετήριο Α: 1883-1884, ευρετήριο Β1: 1894-1896, ευρετήριο Β2: 1885-1910, συνολικά 1879 πράξεις)΄ Τζώρτζη Σιγανό, συμβολαιογράφο Ρεθύμνου (ευρετήριο Α: 1879-1881, 63 πράξεις)΄ Εμμανουήλ Κουτσουμβεκάκη, συμβολαιογράφο Ρεθύμνου (ευρετήριο Α: 1881-1882, 126 πράξεις).
Τα ευρετήρια αυτά, τα οποία κυμαίνονται μεταξύ των ετών 1879-1920, περιέχουν, εκτός από τη χρονολογία και τον αριθμό κάθε πράξης, στοιχεία των συμβαλλομένων (ονοματεπώνυμο, επάγγελμα, κατοικία), ονομασία και εκτενή συνήθως περίληψη της κάθε συμβολαιογραφικής πράξης, δικαιώματα/τέλη και υπογραφές. Ο πλούτος των πράξεων και η ποικιλία των πληροφοριών που αντλούνται με λέξεις κλειδιά από τις περιλήψεις, επιτρέπουν μια πρώτη γνώση για βασικές παραμέτρους της κοινωνικής ζωής: οικονομικές σχέσεις, συγκρότηση περιουσιών, οικογενειακές στρατηγικές, κοινωνική διαφοροποίηση, στάσεις απέναντι στη ζωή και το θάνατο, και άλλα.
Τα συμβολαιογραφικά αρχεία αποτελούν, κατά γενική ομολογία, μια από τις βασικότερες πηγές για την μελέτη μιας συγκεκριμένης κοινωνίας. Επειδή ο μεγάλος όγκος των πράξεων λειτουργεί πολλές φορές απαγορευτικά για τους ερευνητές, η μηχανογράφηση των ευρετηρίων διευκολύνει τον χρήστη σε μια πρώτη πρόσβαση στο υλικό, του παρέχει τη δυνατότητα να επιχειρήσει στηριζόμενος τις περιλήψεις τις πρώτες του υποθέσεις και τον διευκολύνει, αν θελήσει να προχωρήσει περισσότερο την έρευνά του, να εντοπίσει τα ίδια τα συμβολαιογραφικά έγγραφα.

Περισσοτερές Πληροφορίες εδώ.

Επαγγελματικοί Οδηγοί

Ηλεκτρονική καταγραφή των στοιχείων για τις πόλεις της Κρήτης που περιέχονται στους επαγγελματικούς οδηγούς του Γ. Ιγγλέση των ετών 1911 και 1920. Για την κατασκευή της βάσης δεδομένων ακολουθήθηκε η λογική της πηγής: η παρουσίαση γίνεται με διάκριση επαγγελματικών κλάδων και την καταγραφή των προσωπικών στοιχείων του κάθε επαγγελματία. Δίνονται έτσι στον χρήστη πολλαπλές δυνατότητες αναζητήσεων με επιλογές και συνδυασμό στοιχείων. Θα μπορούσε κάποιος να προσπελάσει το υλικό με βάση την πόλη, το έτος, τον επαγγελματικό κλάδο, το φύλο ή το θρήσκευμα των επαγγελματιών. Ο χρήστης με την εισαγωγή του στη βάση βρίσκεται στο περιβάλλον "Αναζήτηση" και επιλέγοντας το πεδίο ή τα πεδία της βάσης που θέλει, μπορεί είτε να χρησιμοποιήσει τις επιλογές που του παρέχονται είτε να προχωρήσει ο ίδιος σε δικές του.
Η πηγή αυτή, παρά τους περιορισμούς που από τη φύση της έχει (συντάχθηκε για να παρέχει πληροφορίες σε ένα κοινό επαγγελματιών ή το ευρύτερο καταναλωτικό κοινό), παρέχει μια πρώτη εικόνα της επαγγελματικής δομής κάθε πόλης, η οποία μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς άλλες πηγές συνολικότερου χαρακτήρα, όπως είναι τα δημοτολόγια, οι απογραφές και οι εκλογικοί κατάλογοι. Οπωσδήποτε όμως σκιαγραφεί τάσεις ως προς την επαγγελματική και κοινωνική δομή των πόλεων της Κρήτης. Η καταχώριση, εξάλλου, πληροφοριών από δύο διαφορετικούς οδηγούς που απέχουν χρονικά 10 περίπου έτη, δίνει την ευκαιρία συγκρίσεων και αναζήτησης αλλαγών, ποσοτικών και ποιοτικών. Στη βάση καταχωρίζονται και οι υπάρχουσες διαφημίσεις επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

Περισσοτερές Πληροφορίες εδώ.

Δελτίο Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων

Ηλεκτρονική καταγραφή των δελτίων που κατήρτισε η "Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων" (ΕΑΠ) του νομού Ρεθύμνης. Περιλαμβάνονται στοιχεία για τις περιουσίες των Τουρκοκρητικών οι οποίοι διέμεναν στην περιοχή και εγκατέλειψαν το νησί μέσα στο πλαίσιο της ανταλλαγής των πληθυσμών, που ακολούθησε τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ταυτόχρονα, καταγράφεται η διανομή των περιουσιών στους πρόσφυγες και στο ντόπιο πληθυσμό. Διατηρήθηκε η δομή και το κείμενο των δελτίων της ΕΑΠ. Διατηρήθηκαν ακόμη, σε γωνιώδεις αγκύλες (< >), και όσα στοιχεία είχαν διαγραφεί στα δελτία αυτά. Λόγω της αναλυτικής φύσης της βάσης, που διαθέτει εκτενή πεδία με πολλές πληροφορίες, αξιοποιήθηκαν ως προς την αναζήτηση οι ίδιες οι πληροφορίες των πεδίων, και έγινε έτσι περιορισμένη χρήση λέξεων κλειδιών.
Με βάση τα πλούσια στοιχεία που η βάση περιέχει είναι δυνατόν να προσδιοριστούν το είδος και η μορφή των ακινήτων, η αξία τους, η ένταξή τους στο χώρο, οι μεταβαλλόμενοι ιδιοκτήτες. Αναπαρίσταται έτσι ένα τμήμα της πόλης κατά τις δεκαετίες 1930-1940 και συγχρόνως αντλούνται σημαντικές πληροφορίες για την οικονομική και κοινωνική διαστρωμάτωση πριν και μετά την ανταλλαγή.

Περισσοτερές Πληροφορίες εδώ.

Βιβλιογραφία

Σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων καταγράφονται βιβλία, άρθρα σε περιοδικά ή σε συλλογικούς τόμους καθώς και οιοδήποτε άλλο έντυπο αναφέρεται στην Κρήτη και ειδικότερα στις πόλεις της, επιπλέον σχετικές αδημοσίευτες μεταπτυχιακές και διδακτορικές εργασίες. Σε κάθε λήμμα αναγράφεται, ανάλογα με το έντυπο και τα υπάρχοντα στοιχεία, ο συγγραφέας ή ο επιμελητής, ο τίτλος, ο τόμος, ο εκδότης, ο τόπος και η χρονολογία έκδοσης, οι σελίδες, ο χώρος εντοπισμού, το μέγεθος, οι θεματικές στις οποίες μπορεί να ενταχτεί, η περιγραφή με λέξεις κλειδιά που παραπέμπουν στο περιεχόμενο του βιβλιογραφούμενου έργου. Αποδελτιώθηκαν κυρίως άρθρα σε κρητικά περιοδικά και σε σχετικές με την Κρήτη συλλογικές εκδόσεις, τα οποία υπερτερούν αριθμητικά κατά πολύ των αυτοτελών εκδόσεων και είναι συνήθως λιγότερο προσιτά.. Για τη διαμόρφωση μιας πιο ολοκληρωμένης εικόνας του 19ου και του 20ου αιώνα θεωρήθηκε απαραίτητη η καταγραφή και έργων που αφορούν σε μια γενικότερη ιστορία της Κρήτης.
Στα λήμματα που προέκυψαν (ξεπερνούν τα 1000) προβάλλονται ιδιαίτερα οι μεγάλες πόλεις (Ηράκλειο, Χανιά, Ρέθυμνο) και οι γύρω περιοχές τους. Προκύπτουν επίσης και μεγάλες θεματικές ενότητες για τις Κρητικές επαναστάσεις, τη Μάχη της Κρήτης, για περιηγήσεις, απομνημονεύματα, κλπ. Ωστόσο, με τις λέξεις κλειδιά και τον μεταξύ τους συνδυασμό είναι δυνατή η αναζήτηση ποικίλων θεμάτων της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής ιστορίας. Γενικά η βιβλιογραφική βάση συνιστά πολύτιμο οδηγό για τη μελέτη της ιστορίας της Κρήτης και ιδιαίτερα των πόλεών της.

Περισσοτερές Πληροφορίες εδώ.






5. Δομήνικος Θεοτοκόπουλος
  Έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου
  Βιβλιογραφία
Έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου

Στο κέντρο «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος» έχουν δημιουργηθεί μια φωτοθήκη και μια τράπεζα δεδομένων για τη μελέτη και κατάταξη του έργου του καλλιτέχνη (α. αυθεντικά έργα, β. έργα εργαστηρίου, γ. έργα που αποδίδονται σ' αυτόν). Έχουν συγκεντρωθεί σε ηλεκτρονική μορφή και παρουσιάζονται οι απόψεις 8 μελετητών του έργου του Γκρέκο (Manuel Bartolome Cossio, August L. Mayer, Maurice Legendre, Harold E. Wethey, Tiziana Frati, Jose Camon Aznar (ed. 1970), Jose Gudiol, Jose Manuel Pita Andrade), όπως τις βρίσκουμε στις σχετικές μονογραφίες τους. Χάρη στο ερευνητικό πρόγραμμα «Ψηφιακή Κρήτη», έγινε δυνατή η ψηφιοποίηση όλου του φωτογραφικού υλικού και η ηλεκτρονική τεκμηρίωση των έργων του Θεοτοκόπουλου, καθώς και των σχολίων των μελετητών του σε μια ενιαία βάση δεδομένων, όπου κανείς μπορεί να αναζητήσει σε διάφορα πεδία πληροφορίες για τα έργα του καλλιτέχνη, καθώς και για το υλικό που διαθέτει το Κέντρο (βλ. το σχετικό υπόδειγμα μιας ολοκληρωμένης εγγραφής που δίδεται παρακάτω).

Βιβλιογραφία

Σύμφωνα με το στόχο του Κέντρου «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος» να καταρτιστεί ένας κατάλογος με την πληρέστερη δυνατή διεθνή βιβλιογραφία που να αφορά τον Γκρέκο, καταχωρούνται σε ηλεκτρονική μορφή οι υπάρχουσες αναφορές. Το φιλόδοξο αυτό έργο χρειάζεται πολλά χρόνια και μια μεγάλη ομάδα συνεργατών για να ολοκληρωθεί. Τα λάθη που εντοπίζονται σε πάρα πολλές δημοσιεύσεις, μας υποχρεώνουν να προχωρήσουμε σε προσωπική αυτοψία.
Στη βιβλιογραφία καταγράφεται κάθε αναφορά στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο σε κάθε είδους έντυπο, από το 1614, έτος του θανάτου του, έως τις 31 Δεκεμβρίου 1899. Από την 1η Ιανουαρίου 1900 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999 καταγράφονται μόνο κείμενα που έχουν αφιερωθεί σ' αυτόν και στο έργο του. Για πρακτικούς λόγους έχουμε συμβουλευτεί έντυπα γραμμένα στα ελληνικά, ισπανικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά. Για τις υπόλοιπες γλώσσες δεν έχει γίνει ειδική έρευνα, αλλά δεν έχουν αποκλειστεί όσες πληροφορίες προκύπτουν κατά τη διάρκεια της αναζήτησης που διεξάγουμε.
Συγκεκριμένα:
Αποδελτιώνονται ξενόγλωσσα και ελληνόγλωσσα βιβλία, άρθρα περιοδικών, καταλόγων και πρακτικών συνεδρίων από:
-Τη Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών (Ρέθυμνο).
-Τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης (Ρέθυμνο).
-Την Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας (Παρίσι).
-Τη βιβλιοθήκη του καθηγητή Νίκου Χατζηνικολάου.
Επίσης, καταχωρούνται εγγραφές με λήμματα που αναφέρονται στον Γκρέκο από ιστοσελίδες του Ίντερνετ και οι οποίες κάποια στιγμή θα ελεγχούν.

Πέρα από τις καταχωρήσεις των βιβλίων αναλυτικά έχουν αποδελτιωθεί τα εξής:

-Περιοδικά*

*Σε πολλά περιοδικά, όταν τα συμβουλευτήκαμε, έλειπαν ενδιάμεσα τεύχη ή και ολόκληροι τόμοι, γι' αυτό σπάνια μιλάμε για απόλυτα πλήρεις σειρές. Συνεπώς, ο κατάλογος των ήδη αποδελτιωμένων περιοδικών συνεχίζει να εμπλουτίζεται. Από τις πολλές δεκάδες περιοδικών που συμβουλευθήκαμε, παραθέτουμε μόνο τους τίτλους των περιοδικών εκείνων στα οποία βρέθηκαν αναφορές στον καλλιτέχνη (έντυπα μέχρι τις 31.12.1899), και άρθρα εξολοκλήρου αφιερωμένα στη ζωή και το έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου.

- Ξενόγλωσσα

Anales del Instituto de Investigaciones Esteticas
Apollo
Archivo Espanol de Arte
The Art Bulletin
Art in America
Art Journal
Art Quarterly
Arte Espanol
Arte Veneta
Les Arts
Boletin de la Sociedad Espanola de Excursiones
Boletin del Museo del Prado
Boletin del Museo e Instituto Camon Aznar
British Journal of Aesthetics
Bolletino d' Arte
Le Bulletin de l' Art ancien et moderne
Bulletin des Musees de France. Archives des musees nationaux et de l' ecole du Louvre
The Burlington Magazine
Cahiers d' Art
Der Cicerone
Die Christliche Kunst
The Connoisseur
La Critica d' Arte
Dedalo
Dutch Art and Architecture Today
Emporium
FMR
Gazette des Beaux-Arts
Goya
Journal of the Warburg and Courtauld Institutes
Monatshefte fur Kunstwissenschaft
National Art Collections Fund Review
Pantheon
Paragone-Arte
Reales Sitios
Renaissance Quarterly (μετονομάστηκε σε Renaissance News)
The Reprint Bulletin
Revue de l' Art
Revue de l' Art Ancien et Moderne
The Studio
Studies in the History of Art
Wiener Jahrbuch fur Kunstgeschichte
Zeitschrift fur Kunstgeschichte

- Ελληνόγλωσσα

Arti
Αμάλθεια
'Αστυ       
Αττικόν Ημερολόγιον
Ελληνικά Γράμματα  
Ελληνομνήμων ή σύμμικτα ελληνικά: σύγγραμμα ελληνικόν 
Επιθεώρηση Τέχνης    
Κρήτη                          
Κρητική Πρωτοχρονιά 
Κρητικά Χρόνικα       
Νέα Εστία                   
Νεοελληνική Φιλολογία ή Βιογραφίαι των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων (1453-1821)  
Παρνασσός

-Χρησιμοποιήθηκαν τα ευρετήρια

Art Index
Art and Archaeology - Technical Abstracts
Bibliografia del Arte en Espana, Articulos de Revistas Clasificados por Materias
Bibliographie Internationale de l' Humanisme et de la Renaissance
Bibliographie - Zentralinstitut fur Kunstgeschichte
Index to Art Periodicals
Frick Art Reference Library
Repertoire International de la Litterature de l' Art
Repertorium fur Kunstwissenschaft

- Τα βασικά βιβλία (μονογραφίες, κατάλογοι, πρακτικά συνεδρίων) που χτησιμοποιήθηκαν ως βιβλιογραφικές πηγές

  • CAMON AZNAR, Jose, Dominico Greco, Madrid, Espasa-Calpe, 1970
  • COSSIO, Manuel Bartolome, El Greco, 2vols. (I. Texto- II. Laminas), Madrid, Victoriano Suarez, 1908
  • GOLDSCHEIDER, Ludwig, The paintings of El Greco, London, Phaidon, 1938
  • GUDIOL, Jose, Domenicos Theotokopoulos. El Greco (1541-1614), Barcelona, Poligrafa, 1971
  • LEGENDRE, Maurice-HARTMANN, A., Domenico Theotocopouli dit El Greco, Paris, Hyperion, 1937
  • ALVAREZ LOPERA, Jose, De Cean a Cossio: la fortuna critica del Greco en el siglo XIX, 2vols., Madrid, Fundacion Universitaria Espanola, 1987
  • MAYER, August L., Dominico Theotocopuli-El Greco, Munich, Franz Hanfstaengl, 1926
  • SALAS, Xavier de - MARIAS, Fernando, El Greco y el Arte de su Tiempo. Las Notas de El Greco a Vasari, Madrid, Real Fundacion de Toledo, 1992
  • WETHEY, Harold E., El Greco and his School, 2vols., Princeton, New Jersey, Princeton University Press, 1962
  • Δομήνικος Θεοτοκόπουλος Κρης (κατάλογος έκθεσης), ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ, Νίκος (επιμ.), Ηράκλειο, 1990
  • El Greco of Crete (Proceedings 1990), HADJINICOLAOU, Nicos (ed.), Heraclion, 1995
  • Ο Γκρέκο στην Ιταλία και η Ιταλική Τέχνη (κατάλογος έκθεσης), ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ, Νίκος (επιμ.), Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη, Ρέθυμνο, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών-Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, 1995
  • El Greco in Italy and Italian Art (Proceedings 1995), HADJINICOLAOU, Nicos (ed.), Rethymno, Crete University Press, 1999

INTERNET
PCI Records

κοινωνια τησ πληροφοριας Greek flag Europe flag