home

ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΡΗΤΗ : ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΚΡΗΤΗΣ - ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ
Δείτε τη θέση στο Ψηφιακό Χάρτη
Πληροφορίες Θέσης

ΓΕΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ:

Αγία Τριάδα

ΤΟΠΩΝΥΜΙΟ:

ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ 2

ΕΓΓΥΤΕΡΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ :

Άγιος Ιωάννης

ΝΟΜΟΣ:

Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΔΗΜΟΣ :

ΔΗΜΟΣ ΤΥΜΠΑΚΙΟΥ

ΕΠΑΡΧΙΑ :

Πυργιωτίσσης
Κατάσταση - Προστασία Θέσης

ΚΗΡΥΓΜΕΝΗ ΘΕΣΗ :

ΖΩΝΗ Α :

-

ΖΩΝΗ Β :

-

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ :

Καλά διατηρημένη

ΠΕΡΙΦΡΑΞΗ ΘΕΣΗΣ :

-
Φ.Ε.Κ - Υπουργικές Αποφάσεις
Φ.Ε.Κ.Υπουργικές Αποφάσεις
1. 273/Β/12.5.1981 (1) ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ23/67886/2611
2. 666/Β/23.9.1970 (1) Αριθ. 9597
Χρονική Φάση Χρήσης
ΧρονολόγησηΚύριο ΤοπωνύμιοΔευτερεύουσες Ονομασίες Τεκμηρίωση ΧρονολόγησηςΚατηγορίαΤεκμηρίωση Κατηγορίας
1. Νεολιθική Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Βέβαιη
2. ΠΜ ΙΙ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Συστάδα τάφων
Βέβαιη
Βέβαιη
3. ΠΜ ΙΙΙ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Συστάδα τάφων
Βέβαιη
Βέβαιη
4. ΜΜ ΙΑ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Βέβαιη
5. ΜΜ ΙΒ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Βέβαιη
6. ΜΜ ΙΙΑ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Βέβαιη
7. ΜΜ ΙΙΒ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Βέβαιη
8. ΜΜ ΙΙΙΑ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Έπαυλη
Βέβαιη
Βέβαιη
9. ΜΜ ΙΙΙΒ Βέβαιη
Ανάκτορο
Έπαυλη
Βέβαιη
Βέβαιη
10. Ύστερη Μινωική Βέβαιη
Κλίβανος Μεταλλευτικός
Βέβαιη
11. ΥΜ ΙΑ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Έπαυλη
Βέβαιη
Βέβαιη
12. ΥΜ ΙB Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Έπαυλη
Βέβαιη
Βέβαιη
13. ΥΜ ΙΙ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Έπαυλη
Βέβαιη
Βέβαιη
14. ΥΜ ΙΙΙΑ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Έπαυλη
Νεκροταφείο
Βέβαιη
Βέβαιη
Βέβαιη
15. ΥΜ ΙΙΙΒ Βέβαιη
Εγκατάσταση/Χωριό
Έπαυλη
Νεκροταφείο
Βέβαιη
Βέβαιη
Βέβαιη
16. Γεωμετρική Βέβαιη
Ιερό
Βέβαιη
17. Ελληνιστική Βέβαιη
Ιερό
Βέβαιη
Ανασκαφική Έρευνα
Είδος ΑνασκαφήςΑνασκαφέας/είςΠερίοδος Ανασκαφής
1. συστηματική LA ROSA V. 1990 -
2. συστηματική Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή 1902 - 1914
Επιφανειακή Έρευνα
Είδος Eπιφανειακής 'ΕρευναςΕρευνητής/έςΠερίοδος Επιφανειακής Έρευνας
1. συστηματική L. Vance Watrous, D. Hadji-Vallianou, H. Blitzer 1984 - 1987
Έρευνα Αρχαιοπεριβάλλοντος
Ερευνητής/έςΦορέας ΊδρυμαΈναρξη ΈρευναςΟλοκλήρωση ΈρευναςΑρχαιοπεριβαντολογικές Μελέτες
1. FOLLIERI M.
ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΠΟΡΩΝ
2. WILKENS B.
ΖΩΟΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ
ΟΣΤΑ ΘΗΛΑΣΤΙΚΩΝ
3. ΙΣΑΑΚΙΔΟΥ Β.
ΖΩΟΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ
ΟΣΤΑ ΘΗΛΑΣΤΙΚΩΝ
Σχετιζόμενη Βιβλιογραφία Έρευνας Αρχαιοπεριβάλλοντος
1. WILKENS B., Hunting and breeding in Ancient Crete, -, -, ?
2. WILKENS B., The fauna from Italian Excavations on Crete, -, -, ?
3. ΙΣΑΑΚΙΔΟΥ Β., "Αρχαιολογικές μαρτυρίες για την πανίδα των θηλαστικών της Κρήτης από την εποχή του Χαλκού και την πρώιμη εποχή του Σιδήρου", ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, Η πολιτισμική αξία των φυτών και των ζώων στην Κρήτη, από τη Νεολιθική εποχή μέχρι σήμερα, Ηράκλειο, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ, 2001, 17-29
4. WILKENS B., "I resti faunistici di Haghia Triada (Creta) in eta neo e postpalaziale. Nota Preliminare", Atti e memorie del Secondo Congresso Internazionale di Micenologia, Roma-Napoli 14-20 Ottobre 1994, Roma, -, 1996, 1511-1520
5. FOLLIERI M., "Proviste alimentari vegetali in una casa minoica ad Haghia Triada (Creta)", Annuario, LVII (1985), 167-172
Σημερινό Περιβάλλον
ΧαρακτηριστικόΣχόλια
1.ΠΕΔΙΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ
2.ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΖΩΝΗ
Οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος. Περιφραγμένος και φυλασσόμενος.

Γενικά σχόλια Αρχαιολογικού Χώρου
Η μινωική έπαυλη της Αγίας Τριάδας βρίσκεται στη δυτική πλευρά συγκροτήματος χαμηλών λόφων, από τους οποίους ο ανατολικότερος είναι της Φαιστού. Ο λόφος που βρίσκονται τα λείψανα της έπαυλης είχε κατοικηθεί ήδη από τη Νεολιθική περίοδο. Λείψανα οικημάτων της ΠΜ και ΜΜ εποχής - περίοδος άνθησης της Φαιστού - βρέθηκαν ελάχιστα.

Η μινωική έπαυλη χτίστηκε στην τελευταία φάση της ΜΜ ή στις αρχές της ΥΜ Ι περιόδου - στη φάση δηλαδή που κατασκευάστηκαν τα νεώτερα ανάκτορα της Φαιστού και της Κνωσού. Περιλαμβάνει πολύθυρα διαμερίσματα με φωταγωγούς, δωμάτια ιερών, συστήματα αποθηκών, θησαυροφυλάκια, εργαστήρια, κλιμακοστάσια, στοές και αίθρια. Η έπαυλη, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα μπορούσε να είναι θερινή κατοικία των βασιλέων της Φαιστού, έδρα ενός τοπάρχη της περιοχής, ή διοικητικό κέντρο στο οποίο μεταφέρθηκε «το βασίλειο της Μεσαράς» από τη Φαιστό κατά τη διάρκεια της νεoανακτορικής περιόδου. Ακόμα, οι χώροι σίτισης και ενδιαίτησης, καθώς και διάφορα ευρήματα του μεγάρου θυμίζουν τα «ανδρεία» της ιστορικής εποχής και τις συνάξεις που λάμβαναν χώρα σε αυτά. Γύρω στο 1450 π.Χ. η έπαυλη καταστράφηκε, πιθανόν από την ίδια αιτία που κατέστρεψε και άλλες θέσεις της μινωικής Κρήτης.

Τα κατάλοιπα της Μετανακτορικής εποχής, των μυκηναϊκών δηλαδή χρόνων (1380-1100 π.Χ.) σώζονται πολύ καλά και σε μεγάλη έκταση. Συγκεκριμένα, την εποχή αυτή ιδρύθηκαν μια Aγορά με τη μοναδική για την αρχαιότητα και το μέγεθός της στοά, καθώς και ένα Mέγαρο μυκηναϊκού τύπου, το μοναδικό του είδους που έχει μέχρι σήμερα εντοπιστεί στην Κρήτη.

Δυτικά της Αγοράς βρίσκεται ένα μεγάλο τμήμα της πόλης. Τα σπίτια ανήκουν χρονολογικά σε δύο φάσεις: τα χαμηλότερα χρονολογούνται στη νεοανακτορική περίοδο, είναι δηλαδή σύγχρονα με την έπαυλη, ενώ τα άλλα χρονολογούνται στη μετανακτορική περίοδο και είναι σύγχρονα με την Αγορά.

Προς το τέλος της Εποχής του Χαλκού (ΥΜΙΙΙΓ-Υπομινωική) ενώ ο χώρος έχει εγκαταλειφθεί, στη λεγόμενη «πλατεία των ιερών» άνθισε μια υπαίθρια λατρεία που συνεχίστηκε και στους πρώιμους ελληνικούς χρόνους. Κατά την ελληνιστική εποχή, στην ίδια θέση χτίστηκε ένα μικρό ιερό, αφιερωμένο στο Δία Βελχανό.

Το 1976, η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή ανέσκαψε στους πρόποδες του λόφου που υπέρκειται της έπαυλης, τα υπολείμματα κλιβάνου. Είχε μήκος 8μ. και ελλειψοειδές σχήμα και περιελάμβανε δύο τμήματα τα οποία επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Το μεγαλύτερο μέρος της κεραμικής που εντοπίστηκε στον κλίβανο χρονολογείται στην ΥΜ περίοδο αν και βρέθηκαν και κάποια όστρακα της παλαιοανακτορικής εποχής. Βρέθηκε επίσης μεγάλη ποσότητα σκωριών χαλκού που οδήγησε στην άποψη ότι πρόκειται για μεταλλουργικό κλίβανο.

Το νεκροταφείο της Αγίας Τριάδας βρίσκεται στο Δ άκρο του λόφου, στη θέση «Κορυφή Αγίου Γεωργίου», 100μ. ΒΑ της νεοανακτορικής έπαυλης.

Περιλαμβάνει λείψανα πέντε τουλάχιστον τάφων και ταφικών κτηρίων. Τα πρωιμότερα από αυτά είναι δύο θολωτοί τάφοι, που βρίσκονται στους πρόποδες του λόφου προς τα βόρεια. Πρόκειται για τους Θολωτούς τάφους Α και Β, που εντοπίστηκαν από τον Halbherr το 1903 και 1904, με το δεύτερο να αποτελεί τον πρώτο από τους θολωτούς τάφους της Μεσαράς που ήρθαν στο φως. Φαίνεται ότι κατασκευάστηκαν στην ΠΜ ΙΙ, ενώ στο τέλος της Προανακτορικής Περιόδου σειρά προθαλάμων προστέθηκε στη ΝΑ τους πλευρά. Την ίδια περίοδο ένας περίβολος μήκους 13.65μ. προστέθηκε στη Δ πλευρά του θολωτού τάφου Α. Νότια του θολωτού τάφου Α, σε ψηλότερο σημείο στην πλαγιά του λόφου, βρίσκεται το Νότιο Κτήριο που κατασκευάστηκε στη ΜΜ ΙΑ Περίοδο, ενώ νότια του θολωτού τάφου Β, στο ψηλότερο σημείο του νεκροταφείου, βρίσκεται ο τάφος 5 που φαίνεται ότι κατασκευάστηκε στη Νεοανακτορική Περίοδο. Ανάμεσα σ' αυτόν και στο θολωτό τάφο Β βρίσκεται ο τάφος-οικία της ΥΜ ΙΙΙΑ που περιείχε την περίφημη σαρκοφάγο της Αγίας Τριάδας. Από τους δύο θολωτούς τάφους (Α-Β) της ΠΜ ΙΙ-ΙΙΙ Περιόδου, ο ανατολικότερος είναι ο πρωιμότερος (ΠΜ ΙΙ). Έχει είσοδο στα Α και εσωτερική διάμετρο θαλάμου 9μ. Περιείχε περίπου 150 ταφές. Ο δεύτερος τάφος, ο οποίος βρέθηκε μισοκατεστραμμένος, είχε εσωτερική διάμετρο 5.40μ. και έσωζε οστά, κρανία και αγγεία της ΠΜ ΙΙΙ Περιόδου.

Το Νότιο Κτήριο βρίσκεται 8μ. Ν του θολωτού τάφου Α. Είναι ακανόνιστη δομή, περιλαμβάνει δέκα δωμάτια και φαίνεται ότι κατασκευάστηκε σε δύο ή τρεις χρονολογικές φάσεις. Η Banti υποστήριξε ότι επρόκειτο για αποθήκη πήλινων και λίθινων αγγείων, ενώ ο Ζώης ότι αποτελούσε το «θρησκευτικό κέντρο» του νεκροταφείου, καθώς τα αγγεία που βρέθηκαν υποδηλώνουν τελετουργικές πράξεις. Η κεραμεική που βρέθηκε χρονολογείται στη ΜΜ ΙΑ και ΜΜ ΙΒ Περίοδο. Ο τάφος 5 βρίσκεται 27μ. Ν του θολωτού τάφου Β. Η βόρεια πλευρά του κτηρίου καταστράφηκε, αλλά τα λείψανα που σώζονται στη Ν πλευρά δίνουν την εικόνα ενός ορθογώνιου κτηρίου που περιλαμβάνει τέσσερα διαδοχικά δωμάτια. Τα σκελετικά λείψανα ήταν διαταραγμένα και τα υπόλοιπα αντικείμενα, εξαιτίας της διατάραξης των στρωμάτων, δεν μπορούν να χρονολογηθούν με ακρίβεια. Φαίνεται, ωστόσο, ότι ανήκουν σε τρεις διαφορετικές χρονολογικές ομάδες: στην ΠΜ ΙΙ, στη Νεοανακτορική και στο τέλος της ΥΜ ΙΙΙΑ Περιόδου.

Η διάταξη των ευρημάτων οδήγησε σε διάφορες συζητήσεις για τη φύση του κτηρίου. Ο R. Paribeni υποστήριξε ότι επρόκειτο για οικία που αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως τάφος. Τα γυναικεία ειδώλια που βρέθηκαν οδήγησαν τους Nilsson και Evans να υποθέσουν ότι το κτήριο περιελάμβανε ιερό. Τέλος ο Banti υποστήριξε ότι δεν ανήκουν όλα τα ευρήματα στο κτήριο, αλλά κύλησαν σ' αυτό από ψηλότερα σημεία του λόφου.

Ο τάφος με τη Σαρκοφάγο της Αγίας Τριάδας βρίσκεται 6μ. Ν του θολωτού τάφου Β. Είναι σχεδόν τετράγωνος, με εξωτερικές διαστάσεις 3.85 x 4.10μ. και προσανατολισμό Α-Δ. Οι τοίχοι του είναι ασυνήθιστα παχείς, σε σχέση με τη μικρή περιοχή που περικλείουν και είναι επαρκείς για να υποστηρίξουν άνω όροφο. Ο τάφος περιείχε δύο ορθογώνιες λάρνακες, προσανατολισμένες Α-Δ, από τις οποίες η μία χωρίς γραπτή διακόσμηση, πράγμα που έκανε τον ανασκαφέα να υποστηρίξει ότι ήταν οστεοθήκη για μετακομιδές. Δεν αναφέρεται κεραμεική από τον τάφο αυτό. Η χρονολόγηση έγινε με βάση τη λάρνακα με τη γραπτή διακόσμηση, στην περίοδο ακριβώς πριν την τελική καταστροφή του ανακτόρου της Κνωσού.

Το 1993, στα ΝΔ του Αγίου Ιωάννη Φαιστού, δίπλα στον αμαξιτό δρόμο προς Μάταλα ανασκάφηκε ένας θολωτός τάφος Γεωμετρικής περιόδου και ένας ταφικός περίβολος Ύστερης Ελληνιστικής περιόδου. Ο περίβολος περιλάμβανε 2 θηκοειδείς ορθογώνιους τάφους, καλυμμένους με πωρολιθικές πλάκες.

Ο τάφος χτίστηκε πάνω σε προγενέστερο τάφο Γεωμετρικής περιόδου. Η θόλος είχε κτιστεί κατά το εκφορικό σύστημα με ισοπαχείς δόμους από πλακοειδείς πέτρες. Ο δρόμος του τάφου είχε σκαφτεί στο χώμα και ύστερα από το τέλος της χρήσης του τάφου πληρώθηκε με πέτρες και χώμα. Συνολικά καταγράφηκαν 112 πήλινα αγγεία (αρύβαλλοι, οινοχόες, πρόχοι, θήλαστρα, μόνωτα κύπελλα, σκύφοι, πινάκια, λεκανίδες, πώματα, πυξιδοειδή, κρατήρες, κρατηρίσκοι, κάνθαροι, αλάβαστρα, μυροδοχεία, υδρίες, αμφορείς).

Στην ευρύτερη περιοχή της μινωικής έπαυλης, στα Ν του οικισμού του Αγίου Ιωάννη βρίσκεται ο ναός του Αγίου Αποστόλου Παύλου (1303-1304 μ.Χ.) Το σωζόμενο σήμερα οικοδόμημα αποτελείται από τρία μέρη και παρουσιάζει τρεις οικοδομικές φάσεις:

α) Ιερό Βήμα (Βαπτιστήριο). Το ανατολικό τμήμα του ναού, το οποίο σήμερα χρησιμοποιείται ως Ιερό Βήμα αποτελείται από ένα κτίσμα, το οποίο εξωτερικά εμφανίζει κάτοψη ορθογωνίου σχήματος και εσωτερικά κυκλική. Είναι κτισμένο από πωρόπλινθους και καλύπτεται με χαμηλό, κτιστό, τυφλό ημισφαιρικό τρούλο. Εξωτερικά η οροφή είναι αμφικλινής και καλύπτεται με κεραμίδια. Στο μέσο της ανατολικής, νότιας και βόρειας του πλευράς ανοίγονται τοξωτά παράθυρα. ενώ στη δυτική πλευρά ανοίγεται η είσοδος. Το κτίσμα ερμηνεύθηκε από τον Ι. Βολανάκη ως το φωτιστήριο χριστιανικού βαπτιστηρίου του 5ου αι. μ.Χ.

β) Κυρίως ναός. Δυτικά του αρχικού φωτιστηρίου, το οποίο σήμερα χρησιμεύει ως Ιερό Βήμα του ναού, βρίσκεται ο κυρίως ναός, κτίσμα του τέλους του 13ου ή των αρχών του 14ου αι. μ.Χ. Ο κυρίως ναός εμφανίζει κάτοψη ορθογωνίου σχήματος και καλύπτεται με κτιστό, ημισφαιρικό τρούλο. Οι εσωτερικές επιφάνειες των τοίχων του ναού φέρουν τοιχογραφίες. Στη βάση του τρούλου διατηρείται η γραπτή, μεγαλογράμματη κτητορική επιγραφή που αναφέρει τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ανδρόνικο Παλαιολόγο και τη σύζυγό του και τη χρονολογία 1303-1304 μ.Χ.(6812).

γ) Πρόπυλο. Δυτικά του κυρίως ναού είναι προσαρτημένο ένα Πρόπυλο, ανοικτό προς τα Ν, Δ και Β, το οποίο καλύπτεται με ημικυλινδρική καμάρα εσωτερικά, ενώ εξωτερικά η στέγη είναι οριζόντια. Το πρόπυλο προέρχεται από την εποχή της Ενετοκρατίας (15ος-16ος αι. μ.Χ).

Περιγραφή Θέσης
Βρίσκεται 3χλμ. Δ του ανακτόρου της Φαιστού. Ο λόφος που βρίσκονται τα λείψανα της μινωικής έπαυλης είχε κατοικηθεί ήδη από τη Νεολιθική περίοδο. Λείψανα οικημάτων της ΠΜ και ΜΜ εποχής - περίοδος άνθησης της Φαιστού - βρέθηκαν ελάχιστα.

Η μινωική έπαυλη χτίστηκε στην τελευταία φάση της ΜΜ ή στις αρχές της ΥΜ Ι περιόδου - στη φάση δηλαδή που κατασκευάστηκαν τα νεώτερα ανάκτορα της Φαιστού και της Κνωσού. Περιλαμβάνει πολύθυρα διαμερίσματα με φωταγωγούς, δωμάτια ιερών, συστήματα αποθηκών, θησαυροφυλάκια, εργαστήρια, κλιμακοστάσια, στοές και αίθρια. Η έπαυλη, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα μπορούσε να είναι θερινή κατοικία των βασιλέων της Φαιστού, έδρα ενός τοπάρχη της περιοχής, ή διοικητικό κέντρο στο οποίο μεταφέρθηκε «το βασίλειο της Μεσαράς» από τη Φαιστό κατά τη διάρκεια της νεoανακτορικής περιόδου. Ακόμα, οι χώροι σίτισης και ενδιαίτησης, καθώς και διάφορα ευρήματα του μεγάρου θυμίζουν τα «ανδρεία» της ιστορικής εποχής και τις συνάξεις που λάμβαναν χώρα σε αυτά. Γύρω στο 1450 π.Χ. η έπαυλη καταστράφηκε, πιθανόν από την ίδια αιτία που κατέστρεψε και άλλες θέσεις της μινωικής Κρήτης.

Τα κατάλοιπα της Μετανακτορικής εποχής, των μυκηναϊκών δηλαδή χρόνων (1380-1100π.Χ.) σώζονται πολύ καλά και σε μεγάλη έκταση. Συγκεκριμένα, την εποχή αυτή ιδρύθηκαν μια αγορά με τη μοναδική για την αρχαιότητα και το μέγεθός της στοά, καθώς και ένα μέγαρο μυκηναϊκού τύπου, το μοναδικό του είδους που έχει μέχρι σήμερα εντοπιστεί στην Κρήτη. Αναλυτικότερα, ο χώρος περιλαμβάνει μια πλακόστρωτη αυλή, την οποία οι Ιταλοί ανασκαφείς ονόμασαν «Πλατεία των Ιερών». Εκεί φαίνεται ότι άνθισε μια υπαίθρια λατρεία που συνεχίστηκε και στους πρώιμους ελληνικούς χρόνους και βρέθηκε ΠΓ κεραμεική και ειδώλια. Στα αριστερά της πλατείας υπάρχει ένα μεγάλο μινωικό κτίριο που περιλαμβάνει πολλά δωμάτια, αποθήκες και πολύθυρα, που θεωρείται ότι χρησίμευε για τη διαμονή του υπηρετικού προσωπικού. Νότια του κτιρίου αυτού σώζεται ένα ορθογώνιο ιερό που στο δάπεδό του έσωζε νωπογραφία με θαλασσινές σκηνές και στο βάθος κτιστό θρανίο. Η ΝΔ πτέρυγα της έπαυλης περιελάμβανε συγκρότημα αποθηκών και εργαστήριο κεραμικής. Τη ΒΔ γωνία της έπαυλης καταλάμβανε το συγκρότημα της κύριας αίθουσας με τα πολύθυρα, δύο δωμάτια στα δυτικά με κτιστά θρανία, καθώς και τα θησαυροφυλάκια, που περιείχαν χάλκινα τάλαντα και το δωμάτιο του αρχείου με τα πήλινα σφραγίσματα. Ανατολικότερα βρίσκονται αποθήκες με ανάγλυφους πίθους.

Έξω από τη δυτική και βόρεια πρόσοψη της έπαυλης σώζεται ένας καλά διατηρημένος πλακόστρωτος δρόμος. Βόρεια της Πλατείας των Ιερών βρίσκεται η Αγορά που ανήκει στους μυκηναϊκούς χρόνους. Αποτελείται από ένα μεγάλο ανοικτό χώρο, αυλή ή πλατεία, και μια μεγάλη στοά με εναλλαγή κιόνων και πεσσών. Πίσω υπάρχει σειρά οκτώ δωματίων που μάλλον ήταν καταστήματα και είναι προσβάσιμα από τη στοά. Δυτικά της Αγοράς βρίσκεται ένα μεγάλο τμήμα της πόλης. Τα σπίτια ανήκουν χρονολογικά σε δύο φάσεις: τα χαμηλότερα χρονολογούνται στη νεοανακτορική περίοδο, είναι δηλαδή σύγχρονα με την έπαυλη, ενώ τα άλλα χρονολογούνται στη μετανακτορική περίοδο και είναι σύγχρονα με την Αγορά. Σύγχρονα με την Αγορά είναι και δύο μεγάλα κτίρια, που ιδρύθηκαν πάνω στα ερείπια της έπαυλης, μετά την καταστροφή της. Το μεγαλύτερο κτίριο είναι ένα Μέγαρο μυκηναϊκού τύπου, που χτίστηκε πάνω από το συγκρότημα των αποθηκών. Είναι ορθογώνιο, χωρισμένο σε τρία μέρη από παχείς τοίχους. Κατά τους ανασκαφείς ήταν η κατοικία ενός Αχαιού τοπάρχη. Το δεύτερο κτίριο ήταν μάλλον ιερό, καθώς σε αυτό βρέθηκαν πέτρινες βαθμιδωτές πυραμιδικές βάσεις για διπλούς πελέκεις. Την ίδια περίοδο, έγινε και μια νέα διαμόρφωση της πλακόστρωτης αυλής που κάλυψε και ένα τμήμα της ισοπεδωμένης έπαυλης.

Προς το τέλος της Εποχής του Χαλκού (ΥΜΙΙΙΓ-Υπομινωική) ενώ ο χώρος έχει εγκαταλειφθεί, στη λεγόμενη «πλατεία των ιερών» άνθισε μια υπαίθρια λατρεία που συνεχίστηκε και στους πρώιμους ελληνικούς χρόνους. Κατά την ελληνιστική εποχή, στην ίδια θέση χτίστηκε ένα μικρό ιερό, αφιερωμένο στο Δία Βελχανό. Σημαντικό είναι και το νεκροταφείο της θέσης (βλ. Αγία Τριάδα – Νεκροταφείο).

Το 1976, η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή ανέσκαψε στους πρόποδες του λόφου που υπέρκειται της έπαυλης, τα υπολείμματα κλιβάνου που εντοπίστηκε τυχαία. Είχε μήκος 8μ. και ελλειψοειδές σχήμα και περιελάμβανε δύο τμήματα τα οποία επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Το μεγαλύτερο μέρος της κεραμικής που εντοπίστηκε στον κλίβανο χρονολογείται στην ΥΜ περίοδο αν και βρέθηκαν και κάποια όστρακα της παλαιοανακτορικής εποχής. Βρέθηκε επίσης μεγάλη ποσότητα σκωριών χαλκού που οδήγησε στην άποψη ότι πρόκειται για μεταλλουργικό κλίβανο.

Φωτογραφίες Αρχαιολογικής θέσης
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΧΩΡΟΥ

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

περιγραφή

Βιβλιογραφία Αρχαιολογικής Θέσης
1.LA ROSA V., "Spigolature vecchie e nuore da Haghia Triada", ΕΙΛΑΠΙΝΗ 1-2. Τόμος τιμητικός για τον Καθηγητή Νικόλαο Πλάτωνα, Ηράκλειο, -, 1987, 383-390
2.POPHAM M. R., "Four Alabastra from Ayia Triadha", ΕΙΛΑΠΙΝΗ 1-2. Τόμος τιμητικός για τον Καθηγητή Νικόλαο Πλάτωνα, Ηράκλειο, -, 1987, 457-460
3.CUCUZZA N., "The North Sector Buildings of Haghia Triada", DRIESSEN J., FARNOUX A., La Crète Mycénienne. Actes de la Table Roude Internationale, organisée par l' École française d' Athènes, BCH suppl. 30, Αθήνα, École française d' Athènes, 1997, 73-84
4.D'AGATA A.L, "The shrines on the "piazzale dei sacelli" at Ayia Triadha. The LMIIIC and SM material: A summary", DRIESSEN J., FARNOUX A., La Crète Mycénienne. Actes de la Table Roude Internationale, organisée par l' École française d' Athènes, BCH suppl. 30, Αθήνα, École française d' Athènes, 1997, 84-100
5.HALLAGER E., The Master Impression, μετ. 91-86098-28-4, Goteborg, Astrom Editions, 1985
6.PERNIER L., BANTI L., Guida degli scavi italiani in Creta, ROMA, -, 1947
7.LA ROSA V., "Haghia Triada à l' époque mycénienne. L' utopie d' une ville capitale", DRIESSEN J., FARNOUX A., La Crète Mycénienne. Actes de la Table Roude Internationale, organisée par l' École française d' Athènes, BCH suppl. 30, Αθήνα, École française d' Athènes, 1997, 249-266
8.D'AGATA A.L., "Changing patterns in a Minoan and Post-Minoan sanctuary: the case of Agia Triada", CAVANAGH W.G., CURTIS M., Post-Minoan Crete. Proceedings of the First Colloquium on Post-Minoan Crete held by the British School at Athens and the Institute of Archaeology, University College London, 10-11 November 1995, London, The British School at Athens, 1998, 19-26
9.LA ROSA V., "Ayia Triada", MYERS J.W., MYERS E.E., GADOGAN G., The Aerial Atlas of Ancient Crete, Berkeley, University of California Press, 1992, 70 - 77
10.ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ Α., Φαιστός-Γόρτυνα-Αγία Τριάδα-Πρινιάς-Κομμός-Μιαμού-Λέντας-Μάταλα-Αγία Γαλήνη-Ίνατος, μετ. 960-7310-78-0, Αθήνα, Ι. ΜΑΘΙΟΥΛΑΚΗΣ, ?
11.ΚΑΝΤΑ Α., ΦΑΙΣΤΟΣ-ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ-ΓΟΡΤΥΣ, μετ. 960-500-244-2, Αθήνα, ΑΔΑΜ, 1998
12.GESELL G., Town, Palace and House Cult in Minoan Crete, Goteborg, Astrom Editions, 1985
13.ΞΙΦΑΡΑΣ Ν., Η κατάληψη του χώρου στην Πρωτογεωμετρική και Γεωμετρική Κρήτη, Ρέθυμνο, 1998
14.WERNER K., The Megaron during the Aegean and Anatolian Bronze Age. A Study of Occurrence, Shape, Architectural Adaptation and Function, Jonsered, Astrom Editions, 1993
15.KONTORLI-PAPADOPOULOU L., Aegean Frescoes of Religious Character, Jonsered, Astrom Editions, 1996
16.HALLAGER E., The Minoan Roundel and other Sealed Documents in the Neopalatial Linear A Administration, μετ. D-1996 0480 67, 1, Liège, Université de Liège, 1996
17.DRIESSEN J., MACDONALD C.F., The troubled island. Minoan Crete before and after the Santorini Eruption, Liège, Austin, Université de Liège, 1997
18.WEINGARTEN J., The Transformation of Egyptian Taweret into the Minoan Genius, Partille, Astrom Editions, 1991
19.BETANCOURT P. P., Vasilike Ware: An Early Bronze Age Pottery Style in Crete: Results of the Philadelphia Vasilike Ware Project, μετ. 91-85058-88-2, Goteborg, Astrom Editions, 1979
20.POPHAM M. R., The destruction of the palace at Knossos : Pottery of the late Minoan IIIa period, μετ. 91-85058-11-4, Goteborg, Astrom Editions, 1970
21.WALBERG G., Middle Minoan III - A Time of Transition, μετ. 91-7081-037-0, Jonsered, Astrom Editions, 1992
22.HILLBOM N., For Games or for Gods? An Investigation of Minoan Cup-holes, Sävedalen, Astrom Editions, 2003
23.EVELY R.D.G., Minoan Technology: Tools and Techniques, 1, Jonsered, Astrom Editions, 2001
24.EVELY R.D.G., Minoan Technology: Tools and Techniques, 2, Jonsered, Astrom Editions, 2001
25.KENNA V. E. G., The Cretan Talismanic Stone in the Late Minoan Age, Lund, Astrom Editions, 1969
26.HIRSCH E., Painted Decorations on the Floors of Bronze Age Structures, μετ. 91-85058-76-9, Goteborg, Astrom Editions, 1977
27.CHRYSSOULAKI S., "Nerokourou Building I and its place in Neopalatial Crete", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 27 - 32
28.VAN EFFENTERRE H. & M., "Towards a study of Neoplatial "villas": modern words for Minoan things", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 9 - 13
29.NIEMEIER W.-D., "The origins of the Minoan "villa" system", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 15 - 19
30.MACGILLIVRAY J. A., "The Cretan countryside in the old Palace period", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 21 - 25
31.EVANS S. A., The Minoan Palace of Knossos, New York, Biblo and Tannen, 1964
32.HITCHCOCK L. A., PREZIOSI D., "The Knossos Unexplored Mansion and the "villa-annex complex"", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 51 - 62
33.LA ROSA V., "La "Villa Royale" de Haghia Triada", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 79 - 89
34.BETANCOURT P. P., MARINATOS N., "The Minoan villa: Part I. The definition of the Minoan villa, Part II. Some special cases of urban and manorial villas ", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 91 - 98
35.CADOGAN G., "The role of the Pyrgos country house in Minoan society", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 99 - 103
36.KOEHL R. B., "The villas at Ayia Triada and Nirou Chani and the origin of the Cretan andreion", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 137 - 149
37.REHAK P., "The role of religious painting in the function of the Minoan villa: the case of Ayia Triadha", HAGG R., The Function of the "Minoan Villa", Proceedings of the Eighth International Symposium at the Swedish Institute at Athens, 6-8 June 1992, Stockholm, Svenska institutet i Athen; Goteborg, Sweden: Distributor, Paul Astroms Forlag, 1997, 163 - 175
38.PARISE N.F., "I pani di rame del II millenio a.C.: considerazioni preliminari", Atti e Memorie del Primo Congresso Internazionale di Micenologia, 1, Roma, Edizioni dell' Ateneo, 1968, 117-133
39.LEVI D., "Continuita della tradizione micenea nell' arte greca arcaica", Atti e Memorie del Primo Congresso Internazionale di Micenologia, 1, Roma, Edizioni dell' Ateneo, 1968, 185-215
40.GEORGIEV V.I., "L' etat actuel du dechiffrement des textes en lineaire A", Atti e Memorie del Primo Congresso Internazionale di Micenologia, 1, Roma, Edizioni dell' Ateneo, 1968, 355-382
41.WEINGARTEN J., "Late Bronze Age Trade within Crete: The Evidence of Seals and Sealings", GALE N. H., Bronze Age Trade in the Mediterranean, Jonsered, Astrom Editions, 1991, 303-324
42.WIENER M., "The Nature and Control of Minoan Foreign Trade", GALE N. H., Bronze Age Trade in the Mediterranean, Jonsered, Astrom Editions, 1991, 325 - 350
43.LA ROSA V., "Nouvelles Donnees du Bronze Moyen au Bronze Recent a Haghia Triada", ROBERT LAFFINEUR, TRANSITION, LE MONDE EGEEN DU BRONZE MOYEN AU BRONZE RECENT, Actes de la deuxieme Rencontre egeene internationale de L’ Universite de Liege (18-20 avril 1988), Liege, Universite de Liege, 1989, 81-92
44.D' AGATA A. L., "Some MMIIIB/LMIA Pottery from Haghia Triada", ROBERT LAFFINEUR, TRANSITION, LE MONDE EGEEN DU BRONZE MOYEN AU BRONZE RECENT, Actes de la deuxieme Rencontre egeene internationale de L’ Universite de Liege (18-20 avril 1988), Liege, Universite de Liege, 1989, 93-97
45.WATROUS L.V, HADZI-VALLIANOU D., BLITZER H., "", The plain of Phaistos. Cycles of Social Complexity in the Mesara Region of Crete, Los Angeles, Costen Institute of Archaeology, Uneversity of California, 2004,
46.LA ROSA V., "Αγία Τριάδα", ΑΔ Β2 Χρονικά, 45 (1990), 431
47.LA ROSA V., "Αγία Τριάδα", ΑΔ Β2 Χρονικά, 43 (1988), 543-544
48.LA ROSA V., "Αγία Τριάδα", ΑΔ Β2 Χρονικά, 44 (1989), 448
49.LA ROSA V., "Άγία Τριάδα", ΑΔ Β2 Χρονικά, 51 (1996), 647-648
50.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1976", BCH, 101 (1977), 652
51.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1977", BCH, 102 (1978), 760
52.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1978", BCH, 103 (1979), 609
53.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1979", BCH, 104 (1980), 676
54.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1980", BCH, 105 (1981), 876
55.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1981", BCH, 106 (1982), 627
56.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1982", BCH, 107 (1983), 827
57.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1983", BCH, 108 (1984), 833
58.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1984", BCH, 109 (1985), 852
59.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1985", BCH, 110 (1986), 750
60.LA VIOSA C., "Scavi 1971-1973 ad haghia Triada", ΑΔ Β3 Χρονικά, 29 (1973-1974), 908
61.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1986", BCH, 111 (1987), 577
62.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1987", BCH, 112 (1988), 688
63.PARIENTE A., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1989", BCH, 114 (1990), 831
64.PARIENTE A., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1990", BCH, 115 (1991), 944
65.PARIENTE A., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1991", BCH, 116 (1992), 940
66.PARIENTE A., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1993", BCH, 118 (1994), 829
67.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1995", BCH, 120 C (1996), 1334
68.LA ROSA V., "Αρχαιολογικές Ειδήσεις 1987, 1. Προϊστορικές και Κλασικές Αρχαιότητες, Ν. Ηρακλείου - Επαρχία Πυργιωτίσσης, Αγία Τριάδα", Κρητική Εστία, ΠΕΡΙΟΔΟΣ Δ'-ΤΟΜΟΣ 2 (1988), 329-330
69.LA ROSA V., "Αρχαιολογικές Ειδήσεις 1988, 1. Προϊστορικές και Κλασικές Αρχαιότητες, Νομός Ηρακλείου, Επαρχία Πυργιωτίσσης, Αγία Τριάδα", Κρητική Εστία, ΠΕΡΙΟΔΟΣ Δ'-ΤΟΜΟΣ 3 (1989-90), 284
70.LA ROSA V., "Αρχαιολογικές Ειδήσεις 1989-91, Νομός Ηρακλείου, Επαρχία Πυργιωτίσσης, Αγία Τριάδα", Κρητική Εστία, ΠΕΡΙΟΔΟΣ Δ'-ΤΟΜΟΣ 4 (1991-3), 296-301
71.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1996 et 1997", μετ. 2-86958-151-3, BCH, 122 II (1998), 962-964
72.TOUCHAIS G., "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques en Grèce en 1998", BCH, 123 II (1999), 827
73.BANTI L., "I culti minoici e greci di Aghia Triada", Annuario, 20-21 (1941-1943), 9-74
74.LA ROSA V., "Αρχαιολογικές Ειδήσεις 1992-94, Νομός Ηρακλείου, Επαρχία Πυργιωτίσσης, Αγία Τριάδα", Κρητική Εστία, ΠΕΡΙΟΔΟΣ Δ'-ΤΟΜΟΣ 5 (1994-96), 326-332
75.ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ Α., "Τα Ομηρικά Έπη και η Κρητική Αρχαιολογία", Λύκτος, 2 (1986), 21-29
76.FOWLER H.N., "Archaeological news 1906. Excavations from 1903 to 1905", AJA, 10 (1906), 345
77.LA ROSA V., "Αρχαιολογικές Ειδήσεις 1995-1997, Νομός Ηρακλείου, Επαρχία Πυργιωτίσσης, Αγία Τριάδα", Κρητική Εστία, ΠΕΡΙΟΔΟΣ Δ'-ΤΟΜΟΣ 7 (1999), 273-284
78.PECORELLA P.E., "Sigillo cilindrico da Haghia Triada nel Museo Archeologico di Firenze", Studi Micenei et Egeo - Anatolici, 1 (1966), 67-72
79.SACCHI P., "L' iscrizione cuneiforme del sigillo di H. Triada", Studi Micenei et Egeo - Anatolici, 1 (1966), 73-75
80.LA ROSA V., "Αγία Τριάδα", ΑΔ Β2 Χρονικά, 46 (1991), 406-407
81.ΙΤΑΛΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, "Ανασκαφικές εργασίες, Νομός Ηρακλείου", ΑΔ Χρονικά, 41 (1986), 224-225
82.LA ROSA V., "Ανασκαφικές εργασίες, Νομός Ηρακλείου, Αγία Τριάδα", ΑΔ Β2 Χρονικά, 48 (1993), 468-469
83.BATES W.N., "Archaeological News 1911. Agia Triada. The Italian Excavations", AJA, 16 (1912), 444
84.WATROUS L.V., "Ayia Triada: A New Perspective at the Minoan Villa", , 2 (1984), 123-34
κοινωνια τησ πληροφοριας Greek flag Europe flag